ABD’de yapılan çalışmalar, şehirlerde kullanılan 5G altyapısına farklı görev kazandırabilecek yeni teknolojiyi gündeme taşıdı. Lockheed Martin ve ortaklarının geliştirdiği NetSense Airspace Awareness-as-a-Service adlı sistem, ayrı dron tespit sensörleri kurmak yerine mevcut 5G ağlarından yararlanarak insansız hava araçlarını algılamayı ve uçuş sırasında takip etmeyi amaçlıyor. Sistem, hücresel ağların çevresinde meydana gelen radyo frekansı değişimlerini inceleyerek havadaki hareketleri belirliyor. Miami yakınlarında gerçekleştirilen test sırasında dronun tespit edildiği, operatörlere uyarı gönderildiği ve hava aracı hareket halindeyken takibin devam ettiği aktarıldı. Mevcut hücresel altyapıda büyük değişikliklere ihtiyaç duymadan çalışabilmesi, sistemin farklı bölgelerde kullanılmasının önünü açabilecek detaylar arasında yer alıyor. Teknolojinin havalimanlarından enerji santrallerine kadar pek çok kritik noktada değerlendirilmesi planlanıyor.
5G Sinyalleri Dronların Takibinde Kullanılıyor
NetSense sistemi, 5G ağları çevresindeki radyo frekansı hareketlerini analiz ediyor. Dronun oluşturduğu değişiklik algılandıktan sonra hava aracının konumunun uçuş boyunca takip edilmesi hedefleniyor. Elde edilen bilgiler de gerçek zamanlı olarak operatörlere aktarılabiliyor.
Miami yakınlarında yapılan testte sistemin dronu algıladığı ve görevli operatörlere uyarı gönderdiği belirtildi. Dron uçmaya devam ederken takip işleminin de kesilmeden sürdürüldüğü kaydedildi.
NetSense’in geliştirilmesinde farklı şirketlerin teknolojilerinden yararlanıldı. Lockheed Martin’in yürüttüğü çalışmada Verizon, Nvidia, ODC ve Keysight Technologies tarafından sağlanan teknolojiler kullanıldı.
Sistemin dikkat çeken taraflarından biri mevcut hücresel radyo altyapısında kapsamlı değişiklik gerektirmemesi. Böylece şehirlerde halihazırda kullanılan iletişim ağlarından hava sahasının izlenmesi amacıyla da yararlanılması hedefleniyor.
NetSense açık mimariyle geliştiriliyor. Lockheed Martin, ilerleyen yıllarda sistemin yeni teknolojilerle genişletilebileceğini ve 6G tabanlı algılama ağlarıyla beraber çalışabilecek altyapının oluşturulabileceğini belirtiyor.
Havalimanları Ve Kritik Tesislerde Kullanılabilir
Dronların gerçek zamanlı takip edilmesi havalimanları, hastaneler, enerji santralleri, stadyumlar ve kamu tesisleri gibi alanlarda güvenlik amacıyla kullanılabilir. Tüketici ve ticari dronların yaygınlaşmasıyla düşük irtifada gerçekleşen uçuşların takibi de daha fazla önem kazanıyor.
Geleneksel dron tespit sistemlerinde çoğu zaman özel sensörlere ve görev için hazırlanan ayrı donanımlara ihtiyaç duyuluyor. NetSense ise şehirlerde bulunan kablosuz iletişim altyapısından yararlanmayı amaçlıyor.
Lockheed Martin’in sistemi abonelik tabanlı hizmet şeklinde sunmayı planladığı aktarılıyor. NetSense’in müşterilerin mevcut güvenlik operasyonlarına dahil edilmesi hedefleniyor.
Şirketin 2026’nın ikinci yarısı ile 2027’nin başları arasında pilot uygulamalar gerçekleştirmeyi planladığı belirtiliyor. Daha geniş kapsamlı ticari kullanımın ise 2027 içerisinde başlaması bekleniyor.
İlk kullanıcılar arasında hava sahasının sürekli takip edilmesine ihtiyaç duyan kuruluşların yer alması öngörülüyor. Kritik altyapı işletmecileri de tesislerinin çevresindeki dron hareketlerini takip etmek amacıyla NetSense sisteminden yararlanabilecek kuruluşlar arasında gösteriliyor.