ABD ile İran arasındaki nükleer müzakere trafiği yeniden hız kazanırken, ABD yönetiminin Tahran’a sunduğu gizli teklif gün yüzüne çıktı. Amerikan medyasının dört ayrı kaynağa dayandırdığı haberlere göre, teklifin odak noktasında İran'ın sivil nükleer enerji programına destek verilmesi, bazı yaptırımların kaldırılması ve dondurulmuş fonların serbest bırakılması yer alıyor.
CNN International’a konuşan üst düzey yetkililer, İranlı muhataplarla son iki haftada yaşanan askeri gerilime rağmen iletişimde kalındığını belirtti. Görüşmelerin, haftanın başında sağlanan ateşkesin ardından da devam ettiği bildirildi.
ABD’nin hazırladığı teklifin en dikkat çeken unsurları arasında, İran’a 30 milyar dolara kadar sivil nükleer enerji yatırımı yapılması ve bu programın finansmanının Körfez ülkeleri tarafından karşılanması bulunuyor. Ayrıca İran’ın dondurulmuş 6 milyar dolarlık dış varlıklarına erişim izni verilmesi de gündemde.
Değişmeyen tek şart ise İran’ın uranyum zenginleştirmeye son vermesi. Trump yönetimi, nükleer silah üretimini engellemek amacıyla İran'ın sadece ithal uranyumla çalışan bir sivil program yürütmesini istiyor. Bu yaklaşım, Birleşik Arap Emirlikleri’nin nükleer enerji modeliyle benzerlik taşıyor.
Perde arkasında yürütülen bu diplomasi trafiğinde Katar’ın da arabulucu olarak aktif rol üstlendiği ifade ediliyor. Teklifin İran tarafına Katar gibi bölgesel aktörler aracılığıyla iletildiği belirtildi. Katar, aynı zamanda İran ile İsrail arasındaki ateşkesin sağlanmasında da önemli rol oynamıştı.
Ancak tüm bu gelişmelere rağmen İran tarafı net bir yanıt vermiş değil. İran Dışişleri Bakanlığı, Trump’ın "gelecek hafta görüşmeler yapılabilir" açıklamasına karşın herhangi bir bilgiye sahip olmadıklarını duyurdu. Öte yandan, İran Parlamentosu’nun kısa süre önce BM Atom Enerjisi Kurumu ile iş birliğini sınırlandıracak bir yasayı kabul etmesi, sürecin zorlu geçeceğini gösteriyor.
ABD yönetimi, İran’ın nükleer silah geliştirme faaliyetlerini durdurma hedefiyle baskıyı artırırken, uzmanlar bu baskının ters etki yaratabileceğini ve Tahran’ın daha sert adımlar atabileceğini öne sürüyor.