Almanya’da geliştirilen yeni bir robotik sistem, kullanım ömrünü tamamlamış elektrikli araç bataryalarını analiz ederek yeniden değerlendirilebilecek hücreleri ayırıyor. Lityum iyon bataryalar bugüne kadar çoğunlukla tamamen boşaltılıp parçalanarak geri dönüştürülüyordu. Bu yöntem güvenlik açısından tercih edilse de hâlâ çalışabilir durumda olan hücrelerin kaybına yol açabiliyor. Elektrikli araç bataryalarında bulunan lityum, nikel ve kobalt gibi kritik hammaddelerin stratejik öneminin artmasıyla birlikte araştırmacılar daha verimli çözümler üzerinde çalışmaya başladı. Almanya’daki Fraunhofer IPA araştırma ekibinin geliştirdiği sistem, bataryaları doğrudan parçalamak yerine detaylı analiz ederek hangi hücrelerin yeniden kullanılabileceğini belirliyor. Proje, Almanya Federal Araştırma, Teknoloji ve Uzay Bakanlığı tarafından destekleniyor.
Hücreye Göre Farklı İşlem Uygulanıyor
Geliştirilen robotik platform, her batarya hücresine aynı işlemi uygulamak yerine hücrenin durumuna göre karar veriyor. Geri dönüştürülecek hücreler tamamen boşaltılırken, yeniden kullanım veya yenileme için uygun görülen hücreler kontrollü şekilde belirli bir şarj seviyesinde tutuluyor. Böylece derin deşarj nedeniyle oluşabilecek hasarın önüne geçilmesi hedefleniyor.
Araştırmacılar, kullanılmış elektrikli araç bataryalarının önemli miktarda artık voltaj taşıdığına dikkat çekiyor. Bu durum geri dönüşüm sırasında güvenlik riski oluşturuyor. Yeni sistem, otomatik temas teknolojisi, gerçek zamanlı analiz, yapay zekâ destekli karar mekanizmaları ve uyarlanabilir deşarj yöntemlerini tek bir entegre platformda bir araya getiriyor. Robotlar batarya paketlerini güvenli biçimde sökerek hücre seviyesine kadar ayrıştırabiliyor ve test işlemlerini otomatik olarak gerçekleştirebiliyor.
Kritik Hammaddelerin Geri Kazanımı Artabilir
Tamamen geri dönüştürülmesi gereken bataryalar için geliştirilen otomatik sökme ve hücre açma teknolojisi, bataryaları su bazlı geri dönüşüm süreçlerine uygun hâle getiriyor. Bu sayede geleneksel yöntemlere kıyasla daha fazla lityum, nikel ve kobalt geri kazanılabiliyor.
Araştırma ekibi, bu sistemin hem atık miktarını azaltabileceğini hem de elektrikli araç bataryalarının ekonomik değerini artırabileceğini belirtiyor. Çalışmaların ilerleyen dönemde endüstriyel ölçekte uygulanması hedefleniyor.