Sosyal güvenlik sisteminin karmaşıklığı yıllardır gündemdeki yerini korurken, SGK Uzmanı Özgür Erdursun kaleme aldığı köşe yazısında Türkiye’deki emeklilik sisteminin adil bir yapıya sahip olmadığını belirtti. Erdursun’a göre, özellikle son 2520 gün kuralı ile Bağ-Kur ve SSK statüleri arasındaki farklar, toplumun birçok kesimini olumsuz etkiliyor. Uzman, emeklilik sisteminin yapısal reformlara ihtiyaç duyduğunu ifade ediyor.
Emeklilikte Statüye Göre Değil, Eşitlik Esasına Göre Hak Verilmeli
Erdursun, emeklilik sisteminin işleyişinde vatandaşların hangi sigorta kolundan emekli olacağının, son 2520 gün boyunca ödedikleri primlerin dağılımına göre belirlendiğini hatırlattı. 2008 sonrası dönemde bu kural açık şekilde uygulanıyor: Son 2520 gün içinde hangi statüye daha fazla prim yatırıldıysa, o statüden emekli olunuyor.
Ancak sistemin bu haliyle çalışanlar arasında büyük farklılıklar doğurduğunu savunan Erdursun, örneklerle sistemdeki adaletsizlikleri ortaya koydu. Özellikle geçmişte SSK’dan emeklilik hakkı kazanabilecek konumda olan bireylerin, sadece son dönemde Bağ-Kur primi ödedikleri için çok daha uzun süre prim yatırmak zorunda kaldıklarını dile getirdi.
Erdursun’un verdiği örneklerden biri, 1997’de sigortalı olmuş bir erkek çalışanın durumu: 5825 günü SSK’dan yatırılmış ve emekli olabilecek durumda. Ancak bu kişinin son 2520 günün 1260 gününü Bağ-Kur’dan ödemesi, onu SSK’dan emekli olma hakkından mahrum bırakıyor. Bu nedenle Bağ-Kur kapsamında 9000 gün prim ödemesi zorunlu hale geliyor.
SGK uzmanı bu uygulamanın, sistemin temelinde yer alması gereken eşitlik ilkesine aykırı olduğunu vurguluyor. Zorunlu Bağ-Kur statüsünde yıllarca prim ödeyen kişilerin daha düşük maaşla emekli olduklarına dikkat çeken Erdursun, “Kendi işini kurmak isteyenler bu sistemle cezalandırılıyor” dedi.
SSK’dan Daha Az Primle Daha Fazla Emekli Aylığı Alınabiliyor
Köşe yazısında dikkat çeken bir diğer nokta da, SSK kapsamında emekli olmanın, aynı prim gününe sahip bir Bağ-Kur emeklisine kıyasla daha yüksek maaş getirmesi. Erdursun, sistemdeki bu dengesizliğin özellikle küçük esnaf, çiftçi ve serbest meslek sahipleri için ciddi mağduriyetlere yol açtığını ifade etti.
SSK ile Bağ-Kur arasında prim günü ve maaş düzeyi açısından oluşan uçurumun, bireylerin emeklilik planlamasını da karmaşık hale getirdiğini vurgulayan uzman, bu farkın ortadan kaldırılması gerektiğini belirtti.
Sistemde Reform Şart: Bağ-Kur ve SSK Ayrımı Kalkmalı
Erdursun, emeklilik sisteminin yeniden yapılandırılması gerektiğini ifade ederek, tüm vatandaşların eşit şartlarda emekli olabileceği bir düzenlemeye ihtiyaç olduğunu dile getirdi. Yazısında, “Türkiye’de emeklilik, herkesin eşit koşullarda faydalanabileceği bir sistem değil. Bu yapıyla emeklilik hakkı adil biçimde dağıtılamaz,” sözlerine yer verdi.
SGK uzmanı ayrıca, sistemin sadeleştirilmesi ve statü farklarının kaldırılmasıyla hem bireysel mağduriyetlerin azaltılacağını hem de sosyal güvenlik sistemine olan güvenin artacağını savundu.