Nijerya, radikal grupların yoğun saldırılarıyla karşı karşıya. Özellikle Boko Haram ve onun ayrışan kollarından biri olan ISWAP, ülkenin kuzeydoğusunda etkisini artırarak ilerliyor. Uzun süredir devam eden güvenlik sorunları, 2025 yılında yeni bir boyut kazandı. Yılın başından bu yana askeri üsler hedef alındı, yollar mayınlandı ve çok sayıda köy saldırıya uğradı. Boko Haram kaynaklı şiddet eylemlerinde bugüne kadar 35 binden fazla kişi yaşamını yitirdi, milyonlarca insan yerinden oldu.
Geçtiğimiz hafta Borno eyaletindeki Gajibo köyü, bu saldırılardan birine daha sahne oldu. Yerel güvenlik güçlerinden 9 kişi hayatını kaybederken, askeri birliklerin üslerini terk ettiği bildirildi. Bölgede yaşayan siviller, evlerine dönmenin artık güvenli olmadığını söylüyor.
Boko Haram, zaman içinde iki ayrı yapıya ayrıldı. Bunlardan biri olan ISWAP (Batı Afrika İslam Devleti Eyaleti), özellikle askeri hedeflere yönelik saldırılarıyla dikkat çekiyor. Grup, 2025 yılı içinde en az 15 kez orduya karşı üstünlük kurdu. Saldırılar, genellikle gece baskınları şeklinde gerçekleşiyor. Mayıs ayında birçok kasaba ve sınır karakolu hedef alındı.
Diğer yapı olan JAS (Jama’atu Ahlis Sunna Lidda’awati wal-Jihad) ise daha çok sivillere yöneliyor. Adam kaçırma ve fidye talepleriyle faaliyetlerini sürdürüyor.
ISWAP’ın başarıları, saldırıların eş zamanlı ve organize şekilde yapılmasına olanak tanıyan yerel ağlara dayanıyor. Aynı zamanda Irak ve Suriye’den gelen dış destek, grubun askeri taktiklerini geliştirmesinde önemli rol oynuyor. Kullanılan silahlar, gece görüş sistemleri ve bomba taşıyan dronlar bu gelişimin göstergesi olarak öne çıkıyor.
Ancak Nijerya ordusunun bölgede zayıf yapıda olduğu belirtiliyor. Yetersiz personel, uzak noktalardaki üslerde görev yapıyor ve bu durum, militanlar için açık hedefler oluşturuyor. Yerel kaynaklara göre askerler çoğu zaman sayıca az kaldıkları için çatışmadan kaçınıyor ve üsler silahlarıyla birlikte ele geçiriliyor.
Bazı eski militanların teslim olduktan sonra istihbarat sağlamaya devam ettiklerine dair iddialar da bölgedeki güvenlik zafiyetini derinleştiriyor.
Borno Eyaleti Valisi Babagana Zulum, güvenlik güçlerinin gün geçtikçe mevzi kaybettiğini belirtiyor. Parlamento üyeleri ise, militanların gelişmiş saldırılar düzenleme kapasitesine ulaştığını ifade ederek ordunun güçlendirilmesi çağrısında bulunuyor.
Nijerya ordusu şu ana kadar konuya ilişkin bir açıklama yapmadı. Ancak geçtiğimiz hafta üst düzey komutanlar, Kamerun sınırındaki Gamboru bölgesini ziyaret ederek Boko Haram’a karşı daha fazla asker görevlendirme sözü verdi.