Çin’in nadir toprak elementlerine yönelik ihracat kısıtlamaları, otomotiv sektöründe büyük tedirginlik yarattı. Kritik üretim malzemelerinin tedarikinde yaşanan daralma, küresel ölçekte otomobil üretimini sekteye uğratma riski taşırken, bu durumun otomobil fiyatlarına zam olarak yansıması bekleniyor.
Nadir Elementler Kıtlığı Otomotiv Sektörünü Zorluyor
Çin, başta elektrikli araçlar ve içten yanmalı motorlar olmak üzere pek çok taşıtta kullanılan nadir toprak elementlerinin küresel tedarikinde yüzde 60’lık paya sahip. Nisan ayında bu elementlerin ihracatına yönelik getirilen yeni kısıtlamalar, tedarik zincirlerinde aksamalara yol açmaya başladı.
Avrupa Otomobil Tedarikçileri Birliği CLEPA, şu ana kadar yapılan yüzlerce ihracat lisansı başvurusunun yalnızca yüzde 25’inin onaylandığını açıkladı. Üretim hatlarının şimdiden durmaya başladığı bilgisi paylaşılırken, stokların tükenmesiyle daha büyük kesintilerin gündeme gelebileceği ifade edildi.
Avrupa ve Asya’da Üretim Hattı Kapanıyor
Almanya’nın otomobil sanayii lobisi VDA, Çin’in uygulamaya koyduğu ihracat kısıtlamalarının üretimi durma noktasına getirdiğini belirtti. VDA Başkanı Hildegard Müller, gümrük işlemlerinin de yavaş ilerlediğini, bu nedenle üretim gecikmeleri ve durmaların artık göz ardı edilemeyeceğini vurguladı.
Suzuki, Reuters’a göre Swift modelinin üretimine ara verdi. BMW, Mercedes-Benz, Volkswagen gibi devler ise kısa vadede tedarikte sorun yaşamadıklarını açıklasa da, uzun vadede riskleri azaltacak alternatif çözümler geliştirme sürecine girdi.
Türkiye’de Otomobil Fiyatları Artar mı?
Geçmişte yaşanan çip krizi ve pandemi döneminde bozulan tedarik zinciri, Türkiye otomobil piyasasında ciddi dalgalanmalara yol açmış, sıfır araç bulamayan vatandaşlar ikinci el otomobile yönelmiş, bu da fiyatların fırlamasına neden olmuştu.
Bu kez benzer bir sürecin, nadir toprak elementleri nedeniyle yaşanabileceği öngörülüyor. Özellikle elektrikli araçların hızla yaygınlaştığı bir dönemde bu elementlerin bulunabilirliği, araç üretim kapasitesini ve maliyetlerini doğrudan etkiliyor.
Alternatif Arayışlar Sürüyor
Mercedes-Benz, disprosyum gibi ağır nadir metallerden uzaklaşmak için yeni bileşimler üzerine çalışmalar yürütüyor. Aynı şekilde Japon Nissan da hükümet ve sektörel birliklerle alternatif tedarik çözümleri üzerinde yoğunlaşıyor.
Ancak kısa vadede etkilerin küresel otomobil üretimini ve sevkiyatlarını zorlayacağı düşünülüyor. Bu da fiyat artışlarını kaçınılmaz kılabilir.