Kovid-19 sonrası dönemde zaman zaman geri dönen aşı tartışmaları, sosyal medyada yayılan yeni paylaşımlar ve Elon Musk’ın yeniden dolaşıma giren sözleri nedeniyle yeniden gündeme taşındı. Ancak Almanya’da aşılarla bağlantılı en az 20 bin ölüm yaşandığı yönündeki iddia için resmi kurumlarca doğrulanmış veri bulunmuyor. Almanya’daki Paul-Ehrlich-Institut, 27 Aralık 2020 ile 31 Aralık 2024 arasında Kovid-19 aşıları sonrası 350 bin 868 şüpheli yan etki bildirimi aldığını, bunların 63 bin 909’unun ciddi olay olarak sınıflandığını açıkladı. Aynı raporda bu kayıtların “şüpheli olay bildirimi” niteliği taşıdığı, tek başına nedensellik kanıtı sayılmadığı da açıkça yer aldı. Dünya Sağlık Örgütü ise Kovid-19 aşılarının yalnızca 2021 yılında dünya genelinde en az 14,4 milyon yaşamı koruduğunu, Avrupa Bölgesi’nde de en az 1,4 milyon can kaybını önlediğini bildiriyor. Bu tablo, sosyal medyada dolaşan iddialarla resmi veriler arasındaki farkı yeniden gündeme getirdi.
Almanya Kaynaklı Ölüm İddiasında Şüpheli Bildirim İle Kesin Neden Ayrımı Öne Çıkıyor
Sosyal medyada yayılan paylaşımlarda Almanya’da on binlerce kişinin Kovid-19 aşıları nedeniyle yaşamını yitirdiği öne sürülse de, resmi Alman verileri bu tür sayıların doğrulanmış ölüm nedeni olarak kayda geçtiğini göstermiyor. Paul-Ehrlich-Institut verileri, aşı sonrası bildirilen olayları topluyor ve bunları “şüpheli yan etki” başlığı altında değerlendiriyor. Kurum, spontane bildirim sisteminin yeni güvenlik sinyallerini yakalamada önemli olduğunu, ancak lokal reaksiyon ya da anafilaksi gibi bazı istisnalar dışında bu bildirimlerin doğrudan neden-sonuç ilişkisi kurmadığını belirtiyor. En güncel güvenlik özetinde de yeni güvenlik sinyali saptanmadığı ifade ediliyor. Reuters ve başka doğrulama kaynaklarında da Almanya ya da Avrupa verilerinin yanlış okunmasıyla abartılı ölüm iddialarının üretildiği aktarılıyor.
Elon Musk’ın Sözleri Kişisel Deneyim Olarak Değerlendiriliyor
Tartışmayı büyüten başlıklardan öteki de Elon Musk’ın aşı sonrası yaşadığı reaksiyona dair sosyal medya sözleri oldu. Musk’ın bu açıklaması yeni değil; 2023 tarihli paylaşımının yeniden dolaşıma girmesiyle tekrar gündeme taşındı. Kişisel deneyim anlatıları kamuoyunda ilgi çekse de, sağlık otoriteleri aşı güvenliği değerlendirmelerinin geniş nüfus verileri, klinik çalışmalar ve farmakovijilans kayıtlarıyla yapıldığını hatırlatıyor. Dünya Sağlık Örgütü, ciddi reaksiyonların çok seyrek görüldüğünü, buna karşılık aşıların ağır hastalık ve ölüm riskini belirgin biçimde düşürdüğünü bildiriyor. Bu nedenle uzmanlar, sosyal medya paylaşımlarının tek başına sağlık kanıtı gibi sunulmaması gerektiğini söylüyor.