F-35 savaş uçağı neden yeniden gündeme geldi? ABD Başkanı Donald Trump’ın NATO Zirvesi’nde yaptığı açıklamalar Türkiye’nin F-35 sürecinde yeni bir kapı açabilir mi? CAATSA yaptırımlarının kaldırılması ihtimali Ankara ile Washington hattında nasıl bir tablo ortaya çıkarır? Dünyanın en gelişmiş savaş uçakları arasında gösterilen F-35, sahip olduğu teknolojiyle neden bu kadar dikkat çekiyor? Türkiye’nin programdan çıkarılmasına neden olan süreçte neler yaşandı? F-35 kullanan ülkeler hangileri, önümüzdeki dönemde hangi ülkeler bu uçakları teslim alacak? İşte F-35 Lightning II savaş uçağına dair merak edilen ayrıntılar ve Türkiye’nin programdaki son durumu.
F-35 Savaş Uçağını Öne Çıkaran Özellikler
Lockheed Martin tarafından geliştirilen F-35 Lightning II, beşinci nesil çok amaçlı savaş uçağı olarak görev yapıyor. F-35’i benzerlerinden ayıran noktalar arasında düşük radar görünürlüğü, gelişmiş sensör sistemleri, elektronik harp kabiliyeti ve anlık veri paylaşımı yer alıyor.
Uçak, hedefleri tespit ederek diğer savaş uçakları ve komuta merkezleriyle eş zamanlı bilgi aktarımı yapabiliyor. Yaklaşık saatte 1.900 kilometre hıza ulaşabilen F-35, 9G manevra kabiliyetiyle yüksek performans sunuyor. Yaklaşık 80 milyon dolarlık fiyatıyla da dünyanın en pahalı savaş uçakları arasında bulunuyor.
F-35 kullanan ülkeler arasında ABD, Birleşik Krallık, İtalya, Hollanda, Avustralya, Danimarka, Norveç, Japonya, Güney Kore, İsrail, Belçika ve Polonya yer alıyor. Almanya, Kanada, Finlandiya, İsviçre, Singapur, Yunanistan, Çekya ve Romanya’nın ise önümüzdeki yıllarda ilk teslimatları alması bekleniyor.
Türkiye’nin F-35 Programındaki Son Durumu
Türkiye, 2002 yılında Müşterek Taarruz Uçağı Programı’na kurucu ortak olarak katıldı. Program kapsamında F-35A savaş uçakları için ödeme yapan Türkiye, aynı zamanda üretim zincirinde de çeşitli görevler üstlendi.
Ancak Türkiye’nin Rusya’dan S-400 hava savunma sistemi almasının ardından ABD, 2018 yılında F-35 teslimatlarını askıya aldı. Daha sonraki süreçte Türkiye programdan çıkarıldı ve Aralık 2020’de CAATSA yaptırımları devreye girdi.
NATO Zirvesi’nde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile ortak açıklama yapan ABD Başkanı Donald Trump, Türkiye’ye yönelik CAATSA yaptırımlarının kaldırılabileceğini ve F-35 satışının yeniden değerlendirilebileceğini söyledi. Bu açıklama, uzun süredir askıda olan F-35 sürecini yeniden gündeme taşıdı.