Son yıllarda gençler arasında hızla artan apendiks kanseri, uzmanları harekete geçirdi. ABD’de yapılan geniş kapsamlı bir araştırma, 1981-1989 doğumlu bireylerde bu nadir görülen kanser türünün 4 kat arttığını ortaya koydu. Türkiye’de de benzer eğilimler gözlemlenmeye başladı. Sessizce ilerlemesi, belirtilerinin başka hastalıklarla karıştırılması ve geç fark edilmesi hastalığın ciddiyetini artırıyor.
Araştırmanın başyazarı Dr. Andreana Holowatyj, “Bu kanserin üçte biri 50 yaş altı bireylerde tespit ediliyor. Toplum bu konuda bilinçlenmeli” dedi. Vanderbilt Üniversitesi’nden uzmanların yürüttüğü araştırmada, apendiks kanserinin neden bu kadar hızlı arttığı da değerlendirildi. Uzmanlara göre bu artışta modern yaşam tarzı, beslenme alışkanlıkları ve çevresel faktörler önemli rol oynuyor.
Prof. Dr. Özlem Er ve Dr. Fuad Jafarov’un açıklamalarına göre, riskin artmasında beş kritik neden öne çıkıyor:
Bağırsak mikrobiyotasındaki değişimler
İşlenmiş gıda tüketimi ve düşük lifli beslenme
Obezite ve hareketsiz yaşam
Hormonlu ürünlere maruz kalma
Genetik ve epigenetik değişiklikler
Türkiye’de apendiks kanseri henüz yaygın bir tanı değil ancak özellikle üniversite hastanelerinde yapılan çalışmalarda vakaların son 20 yılda belirgin şekilde arttığı gözlemlendi. Uzmanlara göre, ülkemizde de genç yaşta görülen gastrointestinal kanserlerde genel bir yükseliş eğilimi var.
Belirtiler dikkat çekmiyor, erken tanı zor
Apendiks kanseri genellikle başka nedenlerle yapılan ameliyatlar sırasında fark ediliyor. Ancak tekrarlayan sağ alt karın ağrısı, iştahsızlık, kilo kaybı, mide bulantısı gibi belirtiler göz ardı edilmemeli. Kadınlarda jinekolojik sorun sanılabilecek belirtiler de bu kanser türünde görülebiliyor.
Erken evrede tanı konulması durumunda sağkalım oranı %60-70’lere kadar çıkabiliyor, ancak geç tanıda bu oran %10’lara kadar düşüyor. Standart bir tarama testi bulunmadığı için farkındalık büyük önem taşıyor. Tedavide genellikle cerrahi müdahale tercih edilirken, ileri evrelerde HIPEC gibi özel yöntemler ve kemoterapi uygulamaları da gündeme geliyor.