Tarih araştırmalarında sıkça karşılaşılan “İcra Vekilleri Heyetinin başvekili kimdir?” sorusu, Osmanlı’nın son döneminde ve TBMM Hükûmeti’nin ilk yıllarında kullanılan devlet terminolojisini merak edenlerin araştırdığı konular arasında yer alıyor. Bu ifade, bugünkü devlet yapısındaki Bakanlar Kurulu ve Başbakanlık kavramlarının tarihsel karşılığını barındırdığı için özellikle ilgi çekiyor. Kullanılan unvanlar, dönemsel yönetim anlayışını yansıttığından bu soru hem akademik kaynaklarda hem de güncel araştırmalarda sıkça gündeme geliyor.
Tarihsel Karşılığı ve Unvanın Anlamı
İcra Vekilleri Heyeti, tarihsel olarak bugünkü Bakanlar Kurulu ile aynı görevi üstlenen bir yapıyı ifade eder. Bu heyetin başındaki kişi ise “Başvekil” olarak adlandırılmıştır. Başvekil unvanı, günümüzdeki başbakanlık görevine denk gelen konumu temsil eder. Dolayısıyla sorunun yanıtı, başvekilin bu heyetin lideri olduğu şeklindedir. Dönemin yönetim modelinde yürütme organının başı olarak görev yapan başvekil, bakanların yer aldığı heyeti yönetir ve devletin yürütme işlerini koordine ederdi.