İklim Kanunu Teklifi, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde görüşülerek beş maddesi daha kabul edildi. Yasa ile birlikte, sera gazı emisyonlarının azaltılması ve iklim değişikliğine uyum çalışmaları yasal güvence altına alınırken, yükümlülüklere uymayanlara uygulanacak para cezaları da netleşti.
Kanun, iklim değişikliği ile mücadele, net sıfır emisyon hedefi, karbon piyasası, iklim adaleti, iklim finansmanı gibi başlıklarla kapsamlı bir düzenleme getiriyor. Artık kamu kurumları ve özel sektör, belirlenen kurallara süresi içinde uymakla yükümlü olacak. Uyulmaması durumunda 500 bin liradan 5 milyon liraya kadar idari para cezaları uygulanabilecek.
İklim Kanunu Neler Getiriyor?
İklim Kanunu ile Türkiye’de sera gazı emisyonlarının izlenmesi, sınırlandırılması ve raporlanması zorunlu hale geliyor. Her yıl alınan önlemler ve sonuçları, İklim Değişikliği Başkanlığı tarafından takip edilecek. Başkanlık, karbon piyasaları dahil birçok çevre politikası için standartları belirleme ve verileri kamu kurumlarıyla paylaşma yetkisine sahip olacak.
Yerel yönetimlere de yeni görevler veriliyor. Her il için yerel iklim eylem planları hazırlanacak. Bu planlar, vali koordinasyonunda ve ilgili tüm kurumların katılımıyla oluşturulacak. Çölleşme, erozyonla mücadele, su kaynaklarının korunması ve yutak alanların sürdürülebilir yönetimi gibi konular da yasal çerçeveye alındı.
Yeni yasayla birlikte çevreye zarar veren faaliyetler için uygulanacak idari para cezaları da belli oldu. İşte bazı örnekler:
Sera gazı emisyonu raporlarını zamanında sunmayanlara: 500 bin TL – 5 milyon TL arası ceza
Ozon tabakasını incelten maddeleri ithal eden, kullanan, ticaretini yapanlara: 2,5 milyon TL
Bu maddeleri içeren ürünlere bakım veya servis sağlayanlara: 250 bin TL
Etiketleme kurallarına uymayanlara: 120 bin TL
Ayrıca, Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM) kurulması da gündemde. Türkiye Gümrük Bölgesi'ne giren ürünlerdeki gömülü karbon emisyonları bu sistemle kontrol altına alınacak.
Çevre, Enerji, Sanayi, Ulaştırma gibi bakanlık temsilcileri ve ilgili kurumların başkanlarından oluşacak Karbon Piyasası Kurulu, emisyon ticareti dahil olmak üzere karbon fiyatlandırmasına ilişkin mekanizmaları yönetecek.
İklim Kanunu ile ayrıca “İklim Adaleti”, “Adil Geçiş”, “Karbon Kredisi”, “Emisyon Ticaret Sistemi” gibi birçok yeni kavram yasal zemine kavuştu.