Ortadoğu’da devam eden İran, ABD ve İsrail gerilimi Güney Kafkasya bölgesine mi sıçradı? Azerbaycan’a bağlı Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti’nde yaşanan olayın arka planında ne var? Nahçıvan Havalimanı çevresine insansız hava araçları ve füze parçalarının düştüğü iddiası nasıl ortaya çıktı? İran’ın Azerbaycan’a yönelik bir saldırı gerçekleştirdiği yönündeki iddialar doğru mu? Bölgedeki askeri hareketlilik hangi gelişmelerle gündeme geldi? Nahçıvan’da yaşandığı öne sürülen olayın bölgesel güvenlik dengeleri açısından anlamı ne olabilir? İran, Azerbaycan ve bölgedeki diğer ülkelerden hangi açıklamalar geldi?
İran Azerbaycan’ı Mı Vurdu?
Orta Doğu’da İran ile ABD ve İsrail arasında devam eden gerilim yeni gelişmelerle gündeme gelmeye devam ediyor. Bölgedeki askeri hareketlilik sürerken Azerbaycan’a bağlı Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti’nde yaşandığı öne sürülen bir olay dikkat çekti. Azerbaycan basınında yer alan bazı bilgilere göre Nahçıvan’da bulunan havalimanı çevresine İran’dan geldiği iddia edilen füze ve insansız hava aracı parçaları düştü. Yerel kaynaklar tarafından paylaşılan bilgilere göre olayın ardından bölgede güvenlik önlemleri artırıldı ve yetkili kurumlar tarafından inceleme başlatıldı.
Söz konusu olayın İran tarafından gerçekleştirildiğine yönelik iddialar gündeme gelse de resmi makamlar tarafından bu yönde kapsamlı bir doğrulama yapılmış değil. Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti, Azerbaycan’a bağlı bir bölge olup Türkiye ile sınır komşusu olması nedeniyle stratejik konuma sahip bir bölge olarak değerlendiriliyor. Bölgedeki havalimanı da askeri ve sivil ulaşım açısından önemli noktalar arasında yer alıyor. Azerbaycan kaynaklarında yer alan iddialara göre olayda Shahed-136 tipi kamikaze insansız hava araçlarının kullanılmış olabileceği değerlendiriliyor. İran’ın askeri envanterinde yer aldığı bilinen bu tür insansız hava araçları uzun menzilli saldırı kabiliyetiyle biliniyor.
Ancak söz konusu saldırının İran tarafından gerçekleştirildiğine ilişkin resmi bir açıklama bulunmuyor. Olayın bölgedeki daha geniş kapsamlı askeri gelişmelerle bağlantılı olabileceği yönünde değerlendirmeler de yapılıyor. İran ile ABD ve İsrail arasında devam eden askeri gerilim son günlerde farklı bölgelerde yaşanan saldırı iddialarıyla gündeme geliyor. İran’ın Körfez bölgesinde bazı askeri noktalar ve enerji tesislerine yönelik insansız hava aracı ve füze saldırıları düzenlediği yönündeki haberler uluslararası basında yer aldı.
Bu gelişmelerin ardından Nahçıvan’da yaşandığı öne sürülen olayın da söz konusu askeri hareketlilikle bağlantılı olabileceği değerlendirmeleri gündeme geldi. Bölgedeki gelişmeler yalnızca İran ve Azerbaycan hattıyla sınırlı kalmadı. Aynı dönemde İsrail ordusu tarafından Lübnan’ın güneyinde askeri operasyonların yeniden yoğunlaştığına ilişkin açıklamalar yapıldı. İsrail ordusu sözcüsü Avichay Adraee tarafından yapılan açıklamada Lübnan’ın güneyinde yaşayan sivillere yönelik güvenlik uyarıları paylaşıldı ve Litani Nehri’nin kuzeyine geçilmesi çağrısında bulunuldu. Bu gelişmeler Orta Doğu ve çevre bölgelerde askeri gerilimin geniş bir coğrafyada takip edildiğini gösteriyor.
Nahçıvan’da yaşandığı öne sürülen olayın ayrıntılarına ilişkin resmi açıklamaların sınırlı olması nedeniyle olayın niteliği hakkında kesin bir değerlendirme yapılmış değil. Bölgedeki güvenlik kurumlarının konuyla ilgili incelemelerini sürdürdüğü ve gelişmelerin uluslararası kamuoyu tarafından yakından takip edildiği ifade ediliyor.