MİT'ten 71 Yıl Sonra Tarihi İfşa: İngiliz İstihbaratçının Suriye Planı Ortaya Çıktı

MİT, 14 Eylül 1944 tarihli istihbarat raporunu yayımladı. Raporda, İngiltere'nin Ürdün Emiri Abdullah'ı Suriye kralı yapma planları ve İngiliz istihbaratçı John Philby'nin bölgedeki faaliyetleri ifşa edildi.

GÜNDEM - 26-04-2025 13:09

Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) Başkanlığı, "Özel Koleksiyon" albümünde yer verdiği yeni bir belge ile Orta Doğu'nun siyasi tarihinde önemli bir perdeyi araladı. Teşkilatın resmi internet sitesinde paylaşılan 14 Eylül 1944 tarihli raporda, İngiltere'nin Osmanlı sonrası Orta Doğu topraklarında yürüttüğü faaliyetlere ve bölge üzerindeki nüfuz çabalarına ışık tutuldu.

Söz konusu belgede, İngiliz istihbaratçı, seyyah, yazar ve siyaset adamı John Philby'nin (Müslüman olduktan sonra Abdullah Philby) Mavera-i Ürdün Emirliği'nde yürüttüğü çalışmalar ayrıntılı şekilde ele alındı. Rapora göre, İngiltere'nin desteklediği bir plan çerçevesinde Ürdün Emiri Abdullah'ın Suriye'ye kral yapılması hedefleniyordu.

İngiliz Planı: Ürdün'den Suriye'ye Taht Hamlesi

Adana Merkez Amirliği tarafından hazırlanan raporda, John Philby'nin Beyrut'ta profesör Oliver'in evine misafir olduğu, ardından Maverayıürdün Emniyet Müdürü Abdülkadir El-Cündi ve İngiliz istihbarat ajanları Şibli Bişara ile Vasıf Bişara ile toplantılar gerçekleştirdiği bilgisi yer aldı. Şibli Bişara'nın İngiliz İstihbarat Servisi'nde kritik bir konumda olduğu ve Bağdat temaslarının ardından Beyrut'ta Kolonel Sterling ile görüştüğü de raporda kaydedildi.

Bu temasların merkezinde, Emir Abdullah'ın Suriye'ye kral yapılması yönünde bir planın bulunduğu değerlendirildi. Raporda, “Bu adamla birlikte Abdullah Filbi'nin yaptığı faaliyetin, Emir Abdullah'ın Suriye'ye kral yapılmasını istihdaf ettiği tahmin olunmaktadır” ifadeleri dikkat çekti.

Paylaşılan rapor, İngiltere'nin Orta Doğu'da manda yönetimi kurarak siyasi nüfuzunu artırma çabalarının yeni bir boyutunu gözler önüne serdi. John Philby'nin, İngiltere'nin bölgedeki çıkarları doğrultusunda Arap dünyasındaki liderlik yapısını şekillendirmek üzere kritik görevler üstlendiği bir kez daha belgelendi.

Günün Diğer Haberleri