Kars’ın Sarıkamış ilçesinde bulunan ormanlık alanlarda yaşayan bozayılar, kurtlar ve yaban domuzları tarafından kullanılan özel ağaçlar, bilim insanlarının dikkatini çekti. KuzeyDoğa Derneği tarafından 5 yıldır sürdürülen araştırmalar, bu hayvanların belirli ağaçları kokularını bırakmak ve kaşınmak amacıyla sistematik biçimde tercih ettiğini ortaya koydu. Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü ile Orman Genel Müdürlüğü işbirliğiyle yürütülen proje kapsamında bu özel ağaçlar tespit edilerek koruma altına alındı.
Uzmanlar, ormanlık alanda kurulan foto ve video kapanlarla yaban hayvanlarının davranışlarını yakından takip ediyor. Araştırmanın başında yer alan KuzeyDoğa Derneği Bilim Koordinatörü Emrah Çoban, bu ağaçların neden bu kadar çok tercih edildiğini ve bu alanların doğadaki önemini anlamaya çalıştıklarını belirtti. Çoban, "Hayvanların neden belirli ağaçları seçtiği henüz tam olarak bilinmiyor. Ancak ağaçların boyu, yaşı, türü ve habitat konumu gibi özelliklerini inceleyerek bu sorunun yanıtını arıyoruz" dedi.
Bu kapsamda bazı ağaçlara özel tabelalar yerleştirildi. Orman işletmeleri, kesim planlaması yaparken bu işaretli ağaçların çevresinde yaklaşık 20 metrelik bir koruma alanı oluşturuyor. Şu ana kadar toplam 24 kaşınma ağacı bu şekilde koruma altına alındı. Araştırmalarda hayvanların kaşınma esnasında bıraktığı kıl, pençe ve diş izleri de kayıt altına alınıyor.
Elde edilen veriler, sadece hayvan davranışlarını değil, aynı zamanda doğadaki etkileşimleri de gözler önüne seriyor. Çoban, "Bazı kaşınma ağaçlarında özellikle kurtlar ve domuzlar arasında kullanım rekabeti olduğunu gözlemledik. Bu ağaçlara önce domuzlar geliyor, ardından kurtlar geliyor ve burada bir alan mücadelesi yaşanıyor" ifadelerini kullandı.
Kapanlardan elde edilen görüntüler, hayvanların bu ağaçları günün hangi saatlerinde ziyaret ettikleri, ne kadar süre geçirdikleri ve hangi davranışları sergiledikleri konusunda önemli bilgiler sunuyor. Uzmanlar, bu verilerin hayvanların doğal yaşam alanlarının korunması ve ekolojik davranışların daha iyi anlaşılması adına son derece önemli olduğunu vurguluyor.