Kronik böbrek hastalığı çoğu zaman belirgin şikâyet ortaya çıkarmadan ilerleyebiliyor. Paylaşılan verilere göre dünya genelinde yaklaşık her 10 kişiden biri kronik böbrek hastalığıyla yaşıyor ve hastaların önemli bölümü durumunun farkında değil. Dünya Sağlık Örgütü’nün 2026 yılı verilerinde kronik böbrek hastalığıyla yaşayanların sayısının yaklaşık 674 milyon olduğu belirtiliyor. Yaz aylarında yükselen hava sıcaklıkları ise böbreklerin çalışma düzenini etkileyebilecek şartları beraberinde getiriyor. Vücut sıcaklığını dengeleyebilmek amacıyla terleme artarken kaybedilen sıvının yeterince yerine konulmaması böbreklere giden kan miktarını etkileyebiliyor. Nem oranının yüksek olduğu günlerde terin buharlaşmasının zorlaşması da vücudun serinlemesini güçleştiriyor. Nefroloji Uzmanı Doç. Dr. Zuhal Atan Uçar; kronik böbrek hastalığı bulunanların, ileri yaştaki kişilerin, diyabet ve hipertansiyon hastalarının sıcak günlerde daha dikkatli olması gerektiğini belirtiyor.
Sıvı Kaybına Karşı Dikkatli Olun
Sıcak havalarda terlemeyle beraber sıvı kaybı artıyor. Kaybedilen sıvı karşılanmadığında dolaşımdaki kan hacmi azalabiliyor ve böbreklerin kanlanması olumsuz etkilenebiliyor. İleri yaştaki kişiler ve kronik hastalığı bulunanlarda ciddi sıvı kaybının akut böbrek hasarı riskini artırabileceği belirtiliyor.Günlük sıvı ihtiyacı hava sıcaklığına, yapılan fiziksel aktiviteye ve terleme miktarına göre değişebiliyor. Herkes için geçerli sabit miktarda su önerisi bulunmuyor. Kalp yetmezliği, ileri evre böbrek hastalığı bulunan veya diyaliz nedeniyle sıvı kısıtlaması uygulanan kişilerin ise doktorlarının belirlediği miktarın dışına çıkmaması gerekiyor.Aşırı sıcak saatlerde ağır egzersiz yapılmaması da öneriler arasında yer alıyor. Açık havada çalışmak zorunda kalanların gölgede veya serin alanlarda dinlenmesi ve düzenli sıvı molası vermesi tavsiye ediliyor.Sıcaklıkla beraber damarların genişlemesi ve sıvı kaybının artması tansiyonun düşmesine yol açabiliyor. Tansiyon tedavisi gören kişilerin değerlerini takip etmeleri, ilaçlarını doktor görüşü olmadan bırakmamaları veya dozunu değiştirmemeleri gerekiyor.Ağrı kesici kullanımında da dikkatli davranılması isteniyor. NSAİİ grubundaki bazı ağrı kesiciler böbreğin kan akımını düzenleyen mekanizmaları etkileyebiliyor. Sıvı kaybı, ileri yaş, kalp yetmezliği veya kronik böbrek hastalığı bulunan kişilerde risk daha fazla olabiliyor.
Böbrek Taşı Olanlar Su Tüketimine Dikkat Etmeli
Daha önce böbrek taşı yaşayanların sıcak günlerde sıvı dengesini koruması gerekiyor. Terlemeyle kaybedilen sıvının yerine konulmaması idrar miktarını azaltabiliyor. İdrardaki taş oluşturucu maddelerin yoğunlaşması ise yeniden taş oluşmasına zemin hazırlayabiliyor.Kaynakta aktarılan güncel kılavuzlara göre böbrek taşı hastalarında günlük en az 2,5 litre idrar hacmini sağlayacak kadar sıvı alınması öneriliyor. Buradaki 2,5 litrelik miktarın içilecek suyu değil, hedeflenen günlük idrar hacmini ifade ettiği belirtiliyor. Kişilerin su tüketimini doktorlarının önerisine göre düzenlemesi gerekiyor.Yaz döneminde ishal ve kusma nedeniyle meydana gelen sıvı kaybının da göz ardı edilmemesi gerekiyor. Sıvı alamama, idrar miktarında ciddi azalma, bayılma, bilinç bulanıklığı, şiddetli baş dönmesi veya uzun süren halsizlik yaşanması halinde sağlık kuruluşuna başvurulması öneriliyor.Diyabet ve hipertansiyon hastalarının kan şekeri ile tansiyon kontrollerini sürdürmeleri de önem taşıyor. Kronik böbrek hastalığı bulunan kişilerin sıcak günlerde ortaya çıkan şikâyetleri yalnızca hava şartlarına bağlamamaları ve düzenli doktor kontrollerini aksatmamaları isteniyor.