Döviz talebindeki artışa karşı adım atan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), rezervlerden yapılan yüklü satışların ardından yeni makroihtiyati önlemler açıkladı. Bankalara ve ihracatçılara yönelik alınan kararlarla, dövize yönelim caydırılmak, TL’ye geçiş teşvik edilmek isteniyor.
İhracatçıdan TCMB’ye Zorunlu Satış Geri Döndü
TCMB, 31 Temmuz 2025 tarihine kadar geçerli olacak şekilde ihracat gelirlerinin en az %35’inin Merkez Bankası’na satılması zorunluluğunu yeniden yürürlüğe soktu. Bu uygulama, 2022 yılında döviz krizine karşı devreye alınan ve zaman içinde kademeli olarak kaldırılan düzenlemenin güncellenmiş hâli olarak değerlendiriliyor.
Ayrıca ihracatçı firmaların döviz gelirlerini TL’ye çevirmesini teşvik etmek amacıyla döviz dönüşüm desteği oranı da %3’e çıkarıldı.
Dövizi Tercih Eden Bankalara Ek Zorunluluklar
Yeni adımlar sadece ihracatçılarla sınırlı kalmadı. Yabancı para mevduatlar için zorunlu karşılık oranları tüm vadelerde 200 baz puan artırıldı. Dövize yönelen bankaların maliyetini yükselten bu hamle, TL mevduat oranı %60’ın altında kalan bankalara her ay %0,3 artış zorunluluğu getirerek iç piyasada liralaşmayı desteklemeyi hedefliyor.
1 yıldan kısa vadeli dövizli repo işlemlerinde zorunlu karşılık oranı 400 baz puan artırıldı. Bu da dövizle fonlama yapan bankaların kaynak kullanımını daha pahalı hâle getiriyor.
TL Mevduatlara Verilecek Faiz Artırıldı
TL’yi cazip hâle getirmek amacıyla Merkez Bankası, TL mevduatlar için zorunlu karşılıklara ödenecek faiz oranını da yükseltti. Bu oran, TCMB'nin ağırlıklı ortalama fonlama maliyetinin %86’sı seviyesine çıkarıldı.
Arka Plan: Siyasi Gerilim ve Kur Baskısı
19 Mart’ta İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun gözaltına alınmasıyla birlikte artan siyasi tansiyon, döviz kurunu yukarı yönlü baskılamıştı. Merkez Bankası bu süreçte yaklaşık 57 milyar dolarlık döviz rezervi satışı yapmak zorunda kaldı. Bu gelişmelerin ardından döviz talebini kontrol altına almak için yeni adımlar kaçınılmaz hale geldi.