Sağlık Bakanlığı ve Türk Kızılay iş birliğiyle kurulan Türkiye Kök Hücre Koordinasyon Merkezi (TÜRKÖK), 10 yıldır kök hücre bağışıyla hayatlara dokunuyor. Türkiye’nin ulusal kemik iliği bankası olarak hizmet veren TÜRKÖK, bugüne kadar 7 bin 500’den fazla hastaya uygun kök hücre sağlayarak önemli bir başarıya imza attı. 1 milyon 200 bin gönüllü bağışçısıyla dünyanın 7’nci büyük kemik iliği bankası konumunda bulunan TÜRKÖK, umut bekleyen binlerce kişi için hayati bir köprü görevi görüyor.
Sağlık Bakanı Prof. Dr. Kemal Memişoğlu, ülkemizde hâlâ 32 bin 500 kişinin organ ve doku nakli beklediğini belirterek, herkesi bağışçı olmaya davet etti. “Gelin hiç tanımadığınız birine umut olun” çağrısıyla toplumsal farkındalık yaratmayı amaçlayan Bakan Memişoğlu, bağışçılar ile hastalar arasında kurulan mektup bağına da dikkat çekti. Bağışçılar ve alıcılar, yalnızca yazdıkları mektuplarla birbirlerine duygularını aktarıyor, birbirlerini hiç tanımasalar da güçlü bir bağ kuruyor.
Bağış Süreci Nasıl İşliyor?
TÜRKÖK sistemi içinde bağış süreci birkaç adımdan oluşuyor. İlk aşamada, bağışçı adayının bir hasta ile doku uyumu tespit ediliyor. Ardından Türk Kızılay yetkilileri, aday bağışçıyla iletişime geçerek bilgilendirme görüşmesi yapıyor ve yeni kan örnekleri alınıyor. Uygunluk durumuna göre detaylı sağlık taraması gerçekleştiriliyor.
Bağışın iki temel yöntemi bulunuyor: periferik kök hücre toplama ve kemik iliği toplama. Periferik yöntemde, bağışçının damar yapısına uygun olarak özel cihazlarla kandan kök hücreler toplanıyor. Kemik iliği bağışında ise bağışçı, genel anestezi altında kalça kemiğinden alınan örneklerle kök hücre bağışını tamamlıyor. Bu işlemler sonrası bağışçı aynı gün ya da ertesi gün taburcu ediliyor.
Kök Hücre Nedir, Neden Önemlidir?
Kök hücreler, vücutta kendini yenileyebilme ve farklı hücre türlerine dönüşebilme özelliğine sahip özel hücrelerdir. Özellikle hematopoetik kök hücreler, kemik iliği, kan ve göbek kordonu gibi kaynaklardan elde edilerek; kan hastalıkları, bağışıklık sistemi bozuklukları ve bazı kanser türlerinin tedavisinde kullanılır. Uygun koşullarda dondurularak saklanabilir ve ihtiyaç duyulduğunda damar yoluyla verilerek kemik iliğine yerleşirler.
Son olarak, Sağlık Bakanlığı'nın organ bağışı sürecinde de dijital kolaylıklar sunduğu belirtildi. Vatandaşlar artık e-Devlet üzerinden tek tıkla organ bağışı yapabiliyor. Bu yeni sistemle, bağışçının isteği vefatından sonra da geçerli kabul ediliyor. Ayrıca bağışçının birinci derece yakınlarına, ihtiyaç halinde öncelik sağlanıyor.