Sosyal medyada hayvanlara yönelik içeriklerin sınırları zorlandığı bir dönemde, TikTok'ta paylaşılan bir video kamuoyunun tepkisini çekti. Chels kullanıcı adlı bir TikTok fenomeni, iki canlı Maryland mavi yengeci doğrudan fritöze koyarak pişirdiği görüntülerle gündeme geldi. Videoda yengeçleri kaseye koyup üzerlerine yoğun baharat döken kadın, ardından fritözü 200 dereceye getirerek 15 dakika boyunca canlı canlı pişirdi.
Kısa sürede viral olan video, sosyal medya kullanıcıları tarafından "insanlık dışı" ve "etik dışı" olarak yorumlandı. Tepkiler sonrası görüntüler platformdan kaldırıldı.
Bilim İnsanları: Yengeçler Acı Hisseder
TikTok’ta bilimsel içerikler paylaşan anatomi öğretmeni Josh Cottle, olayla ilgili yaptığı açıklamada, yengeçlerin gelişmiş sinir sistemine sahip olduğunu belirterek, bu hayvanların acıdan kaçınma davranışı sergilediklerine dikkat çekti. Cottle, “Yengeçlerin nosiseptörleri vardır. Uzuvlarını koruma refleksi gösterirler, bu da acıyı algıladıklarının açık bir göstergesidir,” dedi.
Göteborg Üniversitesi tarafından 2024 yılında yayımlanan bir çalışma da bu görüşü destekliyor. Araştırma, kıyı yengeçlerinin beyinlerinin, acı uyaranlarına tepki verdiğini ve bu omurgasız canlıların da acı çekebildiğini ortaya koyuyor.
Yasal Boşluk Tartışma Konusu
Olay, aynı zamanda yengeçler gibi omurgasız hayvanların yasal koruma kapsamı dışında kalmasını yeniden gündeme taşıdı. ABD Hayvan Refahı Yasası, yalnızca sıcakkanlı hayvanları kapsadığı için yengeçler gibi canlılar bu korumanın dışında bırakılıyor. Avrupa Birliği'nde ise bazı ülkelerde yengeç ve ıstakoz gibi hayvanların canlı haşlanması yasaklanmış durumda.
Birleşik Krallık Güvenli İnternet Merkezi'nin 2024 raporuna göre, sosyal medyada hayvan istismarı içeriklerinde artış olduğu ve özellikle 16-17 yaş grubu gençlerin bu tür içeriklere sıkça maruz kaldığı ortaya kondu. TikTok, Instagram ve X gibi platformlar, bu içeriklerin yayıldığı başlıca mecralar olarak öne çıkıyor.
Etik Sınırlar ve Sosyal Medyanın Sorumluluğu
Uzmanlara göre, beğeni ve izlenme uğruna yapılan hayvanlara yönelik içerikler, hem etik hem de hukuki açıdan daha sıkı denetlenmeli. Yasal boşluklar ise, özellikle omurgasız canlıların korunmasında yeni düzenlemelere olan ihtiyacı gözler önüne seriyor.