Market raflarında sıkça karşılaşılan konserve ton balıkları, yıllardır tek bir balık türüne aitmiş gibi düşünülse de gerçekte durum çok farklı. “Ton balığı” ifadesi, bilimsel olarak belirli bir balık türünü tanımlamıyor. İngilizce’de “tuna fish”, Türkçede ise “orkinos” olarak bilinen bu grup, birden fazla türü kapsıyor. Türkiye’de satışa sunulan konserve ürünlerde genellikle farklı orkinos türlerinin etleri kullanılıyor ve bu türlerin her biri tat, renk ve besin değeri açısından farklı özellikler taşıyor.
Piyasada en çok karşılaşılan türlerin başında Skipjack Tuna (Yazılı Orkinos) geliyor. Ortalama 50-100 santimetre uzunluğunda ve 15 kilograma kadar ulaşabilen bu tür, koyu et rengi ve ekonomik fiyatıyla öne çıkıyor. Albacore Tuna (Uzunkanat Orkinos) ise daha açık renkte etiyle “beyaz etli ton balığı” olarak biliniyor; yumuşak dokusu ve hafif aromasıyla Akdeniz’de sıkça avlanıyor. Yellowfin Tuna (Sarıkanatlı Orkinos), 240 santimetreye kadar büyüyebilen ve daha çok fileto ya da steak olarak tüketilen bir tür. Daha nadir rastlanan Bigeye Tuna (Kocagözlü Orkinos), derin sularda yaşaması ve yağlı, lezzetli etiyle özellikle Japon mutfağında çiğ olarak tercih ediliyor. En iri tür olan Bluefin Tuna (Mavi Yüzgeçli Orkinos) ise 3 metreye ve yarım tona kadar ulaşabiliyor; yoğun aroması ve yağlı yapısıyla lüks restoranların gözdesi konumunda.
Konserve ton balıklarındaki et rengi de kullanılan türe göre değişiyor. Albacore’un eti açık renkte olup “white tuna” etiketiyle satılırken, Skipjack’in koyu eti “light tuna” olarak adlandırılıyor. Bu farklılıklar, ürünün besin değerinden tadına kadar birçok unsuru etkiliyor.
Uzmanlar, tüketicilerin daha bilinçli seçim yapabilmesi için ürün etiketlerini dikkatle incelemesini öneriyor. Etikette hangi balık türünün kullanıldığı bilgisi yer aldığından, bu sayede hem damak zevkine hem de besin ihtiyacına en uygun ürünün seçilmesi mümkün hale geliyor.