Sağlık Bakanlığı Acil Sağlık Hizmetleri Genel Müdürü Doç. Dr. Eray Çınar, Ulusal Medikal Kurtarma Ekibi (UMKE) yapılanmasının 81 ilde tamamlandığını ve toplam gönüllü sayısının yaklaşık 19 bine ulaştığını açıkladı. UMKE Haftası kapsamında Ankara’daki UMKE istasyonunda basın mensuplarına bilgi veren Çınar, 2004 yılında kurulan bu sistemin afetlere müdahalede kritik bir görev üstlendiğini vurguladı.
Marmara Depremi sonrasında ortaya çıkan ihtiyaç doğrultusunda kurulan UMKE, günümüzde kimyasal, biyolojik, radyolojik ve nükleer (KBRN) tehditler, toplu trafik kazaları, sel, çığ, deprem gibi afetlerde hastane öncesi acil sağlık hizmeti sunan birim olarak faaliyet gösteriyor. Gönüllü sağlık çalışanlarından oluşan bu ekipler, yalnızca olay yerinde müdahale etmekle kalmıyor, aynı zamanda yaralı ya da afetzedelerin en yakın sağlık kuruluşuna ulaştırılmasına kadar geçen süreçte tüm acil sağlık protokollerini yerine getiriyor.
UMKE’nin gönüllü yapısıyla dikkat çeken bir model olduğuna işaret eden Çınar, “Dünyada gönüllü sağlık çalışanlarıyla bu kapasiteye sahip tek ülkeyiz. UMKE personeli hem aldığı eğitimler hem de sahada kullandığı envanter sayesinde uluslararası geçerliliğe sahip standartlarla hizmet veriyor” değerlendirmesinde bulundu.
Gönüllü olarak UMKE’ye katılmak isteyen sağlık personelinin, ilk olarak il sağlık müdürlükleri tarafından düzenlenen temel eğitimlere katıldığını belirten Çınar, bu eğitimlerin ardından ileri seviye eğitim programlarıyla afetlerde profesyonel müdahale kapasitesinin artırıldığını söyledi. Bu yaklaşım sayesinde, afetlerde medikal kurtarma süreçlerinin daha bilinçli ve etkili biçimde yönetildiğini ve ölümlerin önüne geçilmesinde önemli katkılar sağlandığını ifade etti.
UMKE ekiplerinin sadece afet anlarında değil, aynı zamanda günlük sağlık hizmetlerinin sunulduğu alanlarda da aktif görevde bulunduğunu vurgulayan Eray Çınar, afet durumlarında ise organizasyonlar doğrultusunda kısa sürede harekete geçerek görev bölgelerine intikal ettiklerini kaydetti.
Açıklamalarında sahra hastanelerinin önemine de dikkat çeken Çınar, afetin büyüklüğüne göre bu hastanelerin kurulduğunu ve ameliyattan yoğun bakıma kadar her türlü tıbbi hizmetin sahada verilebildiğini ifade etti. Bu yapılarda mobil tomografi, laboratuvar, görüntüleme hizmetleri, yoğun bakım ve acil servis üniteleri gibi birimlerin entegre şekilde çalıştığını söyledi.
UMKE'nin operasyonel kabiliyetini artırmak amacıyla 4x4 arazi araçları, mobil komuta ve olay yeri yönetim araçları, acil müdahale ve personel nakil araçları da aktif olarak kullanılmakta. Bu ekipmanlar sayesinde zorlu coğrafyalarda bile hızlı müdahale imkânı sağlanıyor.
UMKE ekiplerinin orman yangınları, sel felaketleri, çığ düşmeleri ve 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremler gibi çok sayıda büyük olayda aktif görev aldığı hatırlatıldı. Ekiplerin afet bölgelerinde yürüttüğü çalışmalarla, tıbbi müdahalelerin yanı sıra organizasyonel koordinasyon ve sahra hastanelerinin kurulumu gibi birçok alanda görev üstlendiği bildirildi.