Anayasa Mahkemesi, araçlarda yetkisiz çakar kullanımına ilişkin idari para cezalarıyla ilgili önemli bir karara imza attı. Yüksek Mahkeme, çakar sistemini yetkisiz şekilde kullanan kişilere ceza verilebileceğini ancak araç sahibi ile ihlal arasında doğrudan bir bağ yoksa, sahibin otomatik olarak cezalandırılamayacağını açıkladı. Karar, Tokat 2. Sulh Ceza Hakimliği’nin başvurusu üzerine alındı. Karayolları Trafik Kanunu’nda yer alan çakar, plaka, ışık ve sembollere ilişkin düzenlemeler Anayasa çerçevesinde incelenerek ihlalin şahsi sorumluluk ilkesiyle değerlendirilmesi gerektiğine hükmedildi.
Ceza, İhlali Gerçekleştiren Sürücüye Uygulanacak
Anayasa Mahkemesi, suçun şahsiliği ilkesine atıfta bulunarak, bir aracın sahibi olmanın, aracın her eyleminden otomatik olarak sorumlu tutulamayacağını belirtti. Mahkeme, cezai sorumluluğun yalnızca hukuka aykırı davranışı gerçekleştiren kişiye yüklenebileceğini ifade etti. Bu kapsamda, çakar donanımının izinsiz kullanılması durumunda yalnızca bu eylemi yapan sürücüye idari ceza kesilebilecek. Araç sahibinin bu ihlalden haberdar olmaması durumunda ise ceza uygulanamayacak.
Anayasaya Aykırı Bulundu, Karar Yürürlüğe Girdi
Yüksek Mahkeme, araç sahipliği ile ihlal arasında illiyet bağı kurulamaması ve cezalandırma ölçütlerinin açık şekilde belirlenmemesi nedeniyle mevcut düzenlemeyi Anayasa’nın 2. ve 38. maddelerine aykırı buldu. Karar, 23 Aralık 2025 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Kamuoyunda “çakar” olarak bilinen ışıklı ve sesli uyarı sistemlerinin yetkisiz kullanımıyla ilgili bu karar, benzer durumlar için emsal niteliği taşıyor.
