Anayasa Mahkemesi (AYM), milyonlarca kadını doğrudan ilgilendiren önemli bir düzenlemeyi gündemine aldı. İstanbul 14. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin başvurusu üzerine, Nüfus Hizmetleri Kanunu'ndaki “Evlenen kadının kaydı kocasının hanesine taşınır” hükmünün iptali talebi esastan görüşülecek. İlgili mahkeme, bu ifadenin Anayasa’nın eşitlik ilkesine aykırı olduğunu savunarak düzenlemeyi yüksek yargıya taşıdı.
AYM, başvurunun ilk incelemesini tamamlayarak esasa geçme kararı verdi. Böylece, evlilik sonrası kadının kütük kaydının otomatik olarak eşinin hanesine taşınmasına dair uygulama, anayasal düzeyde yeniden değerlendirilecek. Bu incelemenin ardından çıkacak karar, kadınların medeni hakları ve nüfus kayıt sistemindeki konumu açısından emsal niteliği taşıyabilir.
“Kadını Erkeğe Bağlayan Anlayış” Eleştirisi
Başvuruda yer alan gerekçede, düzenlemenin kadının bireysel kimliğini ikinci planda tuttuğu ve kadın-erkek eşitliğine aykırı olduğu belirtildi. İstanbul 14. Asliye Hukuk Mahkemesi, söz konusu hükmün “kadını erkeğin hanesine bağlayan, bireysel kimliği zedeleyen” bir anlayış taşıdığını vurguladı.
AYM ayrıca, aynı yasanın devamında yer alan “Kocası ölen kadın yeniden evlenmedikçe ölen kocasının aile kütüğünde kalır” ibaresinin iptal talebini ise yetkisizlik gerekçesiyle reddetti. Gerekçe olarak, bu kısmın başvuruda yer alan davada doğrudan uygulanmadığı gösterildi.
Anayasa Mahkemesi, 2023 yılında Türk Medeni Kanunu’nun 187. maddesini iptal ederek, yalnızca erkeğin soyadını taşıma zorunluluğu getiren uygulamayı eşitlik ilkesine aykırı bulmuştu. O karar, kadınların tek başına kendi soyadını kullanabilmesinin önünü açmıştı.
Yeni yapılacak incelemede alınacak karar, yalnızca soyadı değil, kadınların kütük sistemindeki konumları bakımından da önemli sonuçlar doğurabilir. Kararın açıklanacağı tarih, AYM’nin takvimine göre belirlenecek ve kamuoyuna duyurulacak.
