Çin, uzay teknolojilerinde yeniden kullanılabilir roket hedefi doğrultusunda önemli bir denemeye daha imza attı. Bu kapsamda geliştirilen Long March 12A roketi, Jiuquan Uydu Fırlatma Merkezi’nden gerçekleştirilen ilk uçuşunda düşük Dünya yörüngesine başarıyla ulaştı. Devlete bağlı Çin Havacılık Bilimi ve Teknoloji Kurumu tarafından geliştirilen roket, yük kapasitesi ve boyutlarıyla küresel ölçekte kullanılan modern fırlatma araçlarıyla benzer özellikler taşıyor. Denemenin temel hedeflerinden biri olan yeniden kullanılabilir birinci kademe inişi ise planlandığı şekilde gerçekleşmedi. Buna rağmen görev kapsamında elde edilen teknik verilerin, Çin’in gelecekteki roket programları açısından önemli bir altyapı oluşturduğu belirtildi. Uzmanlar, bu tür testlerin özellikle uzun vadeli fırlatma maliyetlerini düşürme ve operasyonel sıklığı artırma hedefi açısından kritik rol oynadığına dikkat çekiyor.
İlk Uçuşta Yörünge Başarısı, İniş Denemesinde Aksama
Long March 12A roketinin metan yakıtlı birinci kademesi, fırlatmadan yaklaşık 10 dakika sonra atmosfere geri dönüş yaptı. Planlanan senaryoya göre güçlendiricinin, Gobi Çölü yakınlarında belirlenen iniş alanına kontrollü şekilde inmesi hedefleniyordu. Ancak süpersonik hızla ilerleyen kademe, yavaşlama yanmasını tamamlayamadı ve hedeflenen noktadan yaklaşık 300 kilometre uzaklıkta bir bölgeye düştü. Çin Havacılık Bilimi ve Teknoloji Kurumu tarafından yapılan açıklamada, üst kademenin yükü başarıyla hedeflenen yörüngeye taşıdığı, iniş sürecinde yaşanan aksaklıkların ise teknik incelemeye alındığı bildirildi. Kurum, bu tür testlerin geliştirme sürecinin doğal bir parçası olduğunu ve elde edilen verilerin sonraki denemelerde kullanılacağını ifade etti.
Long March 12A denemesi, Çin’in son dönemde yürüttüğü yeniden kullanılabilir roket çalışmalarının bir parçası olarak öne çıkıyor. Daha önce özel sektör destekli LandSpace şirketinin Zhuque-3 roketi de benzer bir testte yörüngeye ulaşmış, ancak güçlendirici kademe inişi başarıyla tamamlayamamıştı. Devlete bağlı Şanghay Uzay Uçuşu Teknolojisi Akademisi tarafından geliştirilen Long March 12A, bu alanda Çin’in kamu ve özel sektör projelerinin paralel şekilde ilerlediğini gösteriyor. Her iki roket de, SpaceX tarafından yaygınlaştırılan dikey iniş konseptine benzer bir yöntem kullanıyor. Çinli yetkililer, yeniden kullanılabilir roket teknolojisinin olgunlaşmasıyla birlikte daha sık ve daha düşük maliyetli fırlatmaların mümkün olacağını vurguluyor. Uzay endüstrisinde rekabetin arttığı bu dönemde, Çin’in geliştirdiği yeni roketlerin küresel dengeler üzerinde etkili olabileceği değerlendiriliyor.
