Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından geliştirilen ve gıda güvenliğinde şeffaflığı artırmayı hedefleyen karekod uygulaması, bugünden itibaren gıda satış ve toplu tüketim işletmeleri için zorunlu hale getirildi. Yeni uygulamayla birlikte tüketiciler, market, kasap, manav gibi satış noktalarının yanı sıra restoran, kafe ve yemekhane gibi yerlerde de karekodu okutarak işletmeye ait denetim bilgilerine doğrudan ulaşabilecek.
Uygulama, ilk olarak 2024 yılında gönüllülük esasına dayalı şekilde başlatılmıştı. Ancak bugünden itibaren, ilgili tüm işletmelerin kendilerine özel karekodu oluşturarak bunu tüketicilerin görebileceği bir yerde bulundurmaları gerekiyor. Tüketiciler, mobil cihazlarına indirecekleri “Tarım Cebimde” uygulaması aracılığıyla karekodu okuttuklarında, işletmenin kayıt ya da onay numarasına, unvanına, adresine ve son denetim tarihine erişebilecek.
Bakanlık yetkilileri, uygulamanın temel amacının tüketicinin güvenilir gıdaya doğrudan erişimini kolaylaştırmak, işletmelerin denetlenip denetlenmediğini şeffaf şekilde ortaya koymak ve resmi kontrollerin görünürlüğünü artırmak olduğunu belirtti. Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü Bitkisel Gıdalar Çalışma Grubu Sorumlusu Çiğdem Kurtar, Haziran 2024'ten bu yana sistemin gönüllülük esasına göre çalıştığını, artık satış ve toplu tüketim alanlarında uygulamanın mecburi olduğunu ifade etti.
İşletmeciler, guvenilirgida.tarimorman.gov.tr adresinden karekodlarını vergi numarası, TC kimlik numarası ve Bakanlık tarafından verilen işletme kayıt numarası ile oluşturabilecek. Herhangi bir başvuru ya da ücret gerekmeksizin 7/24 karekod oluşturulabilecek sistemde, oluşturulan görselin tüketicilerin rahatlıkla görebileceği bir yere asılması yeterli olacak. Böylece, o işletmenin Bakanlık denetiminden geçtiği anlaşılabilecek.
Uygulama kapsamında tüketiciler, karekodu okuttuktan sonra işletmeye dair bir uyumsuzluk tespit ederse Alo 174 Gıda Hattı üzerinden şikâyetlerini bildirebilecek. Kurtar, yapılan denetimlerde teknolojik cihazlar kullanıldığını, örneğin gıda numunelerinde DNA düzeyinde analizler yapıldığını vurguladı.
Yeni sistemin gerek şikâyetler gerekse rutin denetimler sırasında aktif olarak kontrol edileceği, karekod sistemine geçmeyen işletmelere para cezası uygulanacağı açıklandı. Tarım ve Orman Bakanlığı, tüketicilere "En iyi denetçi tüketicinin kendisidir" vurgusuyla sisteme katılım çağrısında bulundu.
