Güney Afrika Rekabet Komisyonu, Google’ın yerel medyayı zarara uğrattığını tespit ederek, teknoloji devine 3 ila 5 yıl boyunca yıllık 16 ila 27 milyon dolar ödeme yapması yönünde tavsiyede bulundu. Komisyon ayrıca, X, Meta, YouTube ve TikTok gibi platformlara da yerel haberleri geri plana atmaktan vazgeçmeleri uyarısında bulundu.

Google’ın Algoritması Rekabeti Bozuyor

Yaklaşık 16 aydır süren soruşturma sonucunda hazırlanan Medya ve Dijital Platformlar Pazarı Soruşturması (MDPMI) raporunda, Google’ın Güney Afrika’daki küresel medya kuruluşlarını ön plana çıkararak yerel haber sitelerini geri planda bıraktığı belirtildi. Bu durumun, son 14 yılda Güney Afrika’daki yerel medyanın büyük kayıplar yaşamasına neden olduğu ifade edildi.

Komisyon, Google’ın haber içeriklerinden 43 ila 49 milyon dolar gelir elde ederken, yerel medyanın 8 ila 11 milyon dolar gelir kaybına uğradığını açıkladı.

Komisyon üyesi Paula Fray, "Google’ın neden olduğu gelir kaybının, yıllık 300 ila 500 milyon rand (16 ila 27 milyon dolar) arasında olduğu değerlendiriliyor" dedi.

Diğer Teknoloji Devlerine Vergi Uyarısı

Komisyon, Google’ın yanı sıra X (eski adıyla Twitter), YouTube, TikTok ve Meta’ya da haber içeriklerini geri plana atmaktan vazgeçmeleri çağrısında bulundu. Bu uygulamaya devam edilmesi halinde, şirketlerin gelirlerinden %5 ila %10 oranında vergi alınabileceği belirtildi.

MDPMI Başkanı James Hodge, "Google, arama algoritmasını Güney Afrika’daki yerel medyayı destekleyecek şekilde değiştirmeli ve küresel platformlara yönelik önyargıyı azaltmalı" dedi.

Türkiye’de de Benzer Adımlar Atılıyor

Meclis Dijital Mecralar Komisyonu Başkanvekili Nazım Elmas, Türkiye’de haber içeriklerinin ekonomik değerinin üreticilere yansıması gerektiğini belirtti. Elmas, "Sosyal medya platformları ve dijital mecralar haber içerikleri üzerinden büyük kazanç sağlıyor. Bu gelirin, içerik üreten kurumlara da aktarılması gerekiyor" dedi.

Komisyon üyesi Elif Esen ise, "Türkiye de dijital platformların yerel medya üzerindeki etkisini dengelemek için kapsamlı düzenlemeler yapmalı. Dijital vergilendirme ve adil rekabet sağlanmalı" ifadelerini kullandı.

Google’a Daha Önce de Cezalar Kesildi

Google’a yerel medyada reklam kaybına yol açtığı ve haksız rekabet yarattığı için birçok ülkede dava açıldı ve para cezası kesildi.

  • Şubat 2024: 32 medya grubu, Google’a 2.1 milyar euro’luk tazminat davası açtı.
  • Mart 2024: Fransa Rekabet Kurumu, Google’a 250 milyon euro ceza kesti.
  • Ocak 2025: Google, Kanada Gazetecilik Kolektifi’ne 100 milyon Kanada doları ödeme yapmayı kabul etti.

Bu gelişmeler, teknoloji devlerinin yerel medya üzerindeki etkisinin ve ekonomik avantajlarının yeniden değerlendirildiğini gösteriyor.