İran, İsrail’in Tel Aviv’i balistik füzelerle vurmasının ardından, dünya enerji ticareti açısından hayati önemdeki Hürmüz Boğazı’nı gemi trafiğine kapattığını açıkladı. Yapılan açıklamada, "İkinci bir duyuruya kadar Hürmüz Boğazı’ndan hiçbir gemi geçemeyecek" ifadeleri yer aldı. Bu gelişme, küresel enerji piyasalarını doğrudan etkileyebilecek kritik bir adım olarak yorumlanıyor.
Orta Doğu’daki jeopolitik tansiyonun yeniden yükseldiği bu dönemde, Hürmüz Boğazı’nın kapatılması, dünya genelinde petrol ve doğal gaz fiyatlarının artmasına neden olabilir. İsrail’in 13 Haziran’da İran’a düzenlediği saldırılar sonucu 78 sivil hayatını kaybetmiş, birçok üst düzey askeri yetkili ile nükleer bilim insanı hedef alınmıştı. İran ise misilleme olarak İsrail topraklarına balistik füze saldırısı düzenlemişti.
Hürmüz Boğazı Neden Önemli?
Hürmüz Boğazı, Basra Körfezi'ni Umman Denizi'ne bağlayan dar bir su yolu olup, dünyada deniz yoluyla taşınan petrolün yaklaşık üçte birinin geçiş noktası konumunda. Günlük yaklaşık 17 ila 20 milyon varil ham petrol ve kondensat bu boğazdan geçerek küresel piyasalara ulaşıyor. Asya’nın en büyük ekonomileri olan Çin, Japonya, Hindistan ve Güney Kore bu boğazdan gelen enerjiye büyük ölçüde bağımlı durumda.
Ayrıca Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ihracatının neredeyse tamamı da bu bölge üzerinden gerçekleştiriliyor. Avrupa da LNG tedarikinde Hürmüz Boğazı’na bağımlı bölgeler arasında yer alıyor.
Petrol Fiyatları Yükselişte
İran’ın boğazı kapatma kararı, petrol fiyatlarının yeniden yükselmesine neden oldu. Saldırıların ardından petrol fiyatları yüzde 7'den fazla artarak 73,58 dolara ulaştı ve son 5 ayın en yüksek seviyesini gördü. Analistler, Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalması halinde petrol fiyatlarının 100 dolar seviyesine çıkabileceği uyarısında bulunuyor.
Ekonomik ve Stratejik Etkiler
Uzmanlar, İran’ın bu hamlesinin enerji ticaretinde ciddi aksamalara yol açabileceğini, aynı zamanda deniz taşımacılığı güvenliği açısından yeni riskler doğurabileceğini belirtiyor. İngiltere Deniz Ticaret Organizasyonu (UKMTO) ve Baltık-Uluslararası Denizcilik Konseyi (BIMCO), artan askeri faaliyetlerin ticaret rotalarını tehdit edebileceği yönünde açıklamalarda bulundu.
Ancak bazı analistler, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı uzun süre kapalı tutamayacağına dikkat çekiyor. Çünkü İran’ın petrol ihracatının büyük bir bölümü de aynı güzergâhtan geçiyor. Bu durum, ülkenin ekonomik çıkarlarını da tehlikeye atabilir.
