İran ile İsrail arasında tırmanan savaş, sadece bölgesel bir kriz olmaktan çıkarak küresel bir gerilim haline gelmeye başladı. ABD’nin İsrail’e verdiği açık destek sonrası, Çin Halk Cumhuriyeti de çatışmalara ilişkin net bir açıklama yaptı: “İran-İsrail çatışmasının tırmanmasına seyirci kalamayız.”
Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Guo Ciakun, Pekin’de düzenlenen basın toplantısında yaptığı açıklamada, Çin’in bölgede yaşanan gelişmeleri dikkatle takip ettiğini ve her iki tarafın da uluslararası hukuka uygun şekilde hareket etmesi gerektiğini belirtti. Guo, “Birleşmiş Milletler Şartı'nın temel ilkeleri olan egemenlik, güvenlik ve toprak bütünlüğü ihlal edilmemelidir” dedi.
Açıklamada, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran dini lideri Ali Hamaney hakkında yaptığı sosyal medya paylaşımlarına da tepki gösterildi. Trump, Truth Social hesabında Hamaney için “Nerede olduğunu biliyoruz, kolay bir hedef ama şimdilik dokunmayacağız” demişti. Trump, daha sonra yaptığı paylaşımda ise İran’a “koşulsuz teslimiyet” çağrısında bulunmuştu.
Bu gelişmelerin ardından Çin, ABD’yi İsrail üzerinde etkili bir güç olarak sorumlu davranmaya çağırdı. Guo, “İsrail’e yakın ilişkileri olan ülkeler adil, objektif ve yapıcı bir duruş sergileyerek çatışmanın yayılmasını engellemeli” açıklamasında bulundu.
Çin Dışişleri Bakanlığı, bölgede artan güvenlik riskleri nedeniyle İran ve İsrail'deki Çin vatandaşlarının tahliyesine de başladı. Yapılan açıklamaya göre, Tahran Büyükelçiliği ve İran’daki konsoloslukların koordinasyonuyla 791 Çin vatandaşı güvenli bölgelere nakledildi. Benzer tahliye süreci İsrail için de yürütülüyor.
Çin, aynı zamanda İran’ın en büyük enerji müşterilerinden biri konumunda. Bu nedenle İran’a yönelik olası askeri müdahalenin, hem ekonomik hem de stratejik çıkarlarını doğrudan etkileyebileceği vurgulanıyor.
İsrail’in 13 Haziran’da başlattığı nükleer tesis ve askeri hedeflere yönelik operasyonları, İran’ın füze saldırılarıyla karşılık bulmuş; çatışmalarda şimdiye kadar yüzlerce kişi hayatını kaybetmişti. Çin’in son açıklamalarıyla birlikte, savaşın küresel dengeleri etkileyebilecek boyuta ulaştığı netleşiyor.
