Yeni eğitim-öğretim yılı yaklaşırken, ailelerde tatlı bir telaşın yanı sıra akran zorbalığı endişesi de öne çıkıyor. Türkiye’de son yıllarda yaşanan acı örnekler, ebeveynlerin kaygısını daha da artırıyor. Muğla, İstanbul ve Konya’da yaşanan olaylar, zorbalığın yalnızca fiziksel değil, psikolojik etkilerinin de ne denli ağır olabileceğini gözler önüne serdi. Hatta bazı durumlarda bu şiddetin ölümle sonuçlandığı vakalar da yaşandı. Uzmanlara göre, akran zorbalığının önlenmesi için ailelere, öğretmenlere ve okullara büyük sorumluluk düşüyor.

Çocuk Gelişimi Uzmanı Merve Mercan, zorbalıktaki artışın yalnızca olayların çoğalmasından değil, aynı zamanda daha görünür hale gelmesinden kaynaklandığını belirtiyor. Mercan’a göre, dijitalleşme, sosyal medyada yaşanan dışlanmalar, şiddet içerikli oyun ve diziler, çocukların şiddeti bir güç gösterisi olarak algılamasına neden olabiliyor. Pandemi döneminde artan ekran süresi ve yalnızlık da çocukların empati kurma becerilerini zayıflattı.

Mercan, eğitimin ailede başladığını vurguluyor: “Çocuklar davranışlarını aile ortamında öğrenir. Şefkatli ama sınır koyabilen ebeveynler, çocukların sosyal ilişkilerde daha uyumlu olmasını sağlar. Aşırı serbestlik kadar katı tutum da olumsuz sonuçlar doğurur.”

Eğitimci-yazar Müjdat Ataman ise yasaklarla sonuca varılamayacağını söylüyor. Ona göre aileler, otoriter olmadan ama otoriteyi kaybetmeden çocuklarını dinlemeli, duygularını önemsemeli ve sınır koyabilmeli. Ataman ayrıca okullarda zorbalığın ders olarak işlenmesindense, politikalar ve okul kültürü ile önlenmesi gerektiğini belirtiyor.

Öğretmenlere de büyük rol düşüyor. Uzmanlara göre öğretmenler, sınıf içindeki iletişimi düzenli gözlemlemeli, sosyometri gibi yöntemlerle ilişkileri takip etmeli ve ailelerle sürekli iş birliği içinde olmalı. Öğrenciye eşit mesafede durmak, sınıf iklimini düzenlemek ve sosyal becerileri desteklemek, zorbalığın önlenmesinde kritik adımlar olarak öne çıkıyor.

Araştırmalar, öğretmenin olumlu tavırlarının çocukların problem çözme becerilerini geliştirdiğini; olumsuz tutumların ise öğrencilerin akran ilişkilerinde sorun yaşamalarına yol açtığını ortaya koyuyor. Uzmanlara göre akran zorbalığını önlemenin en etkili yolu; aile, okul ve toplumun birlikte hareket etmesi ve çocuklara sağlıklı iletişim becerilerinin küçük yaşlardan itibaren kazandırılması.