Oruç; İslam dini içerisinde yer edinen, ilahi olan diğer dinler içerisinde farklı isimlerle bilinen ve insanların nefis eğitimi yapmalarını amaç edinen bir ibadet çeşididir. İslam dinini seçenlerin karşısına çıkacak olan beş şarttan biri olduğu ve farz olduğu için de bu ibadetin nasıl yerine getirilecek olduğu, orucun nasıl tutulacağı bilinerek hareket edilmelidir. Ramazan ayı olarak Hicri takvim içerisinde yer alınan döneme girildiği zaman yapılacak olan oruç tutma ibadeti için gereken tüm bilgilere sahip olunmalıdır.
Kimler Tutabilir?
Orucun bir ibadet olması ve her ibadetin de İslam tercihi olan insanların çoğuna hitap ediyor olmasından dolayı, net olarak kimlerin tutabileceği bilinmelidir.
Bu durum kuran içerisinde şu şekilde belirtilmiştir:
Akıl sağlığı yerinde olan ve herhangi bir ayırt etme zorluğu olmayan
Ergenlik dönemine girmiş olan kadınlar ve erkekler
Sağlık açısından oruç tutulmasına engel herhangi bir hastalığı olmayanlar
Dini olarak muaf tutulmasını gerektiren hallerden hiçbirine sahip olmayanlar
Şeklindedir. Belirtilen maddelerin dışında kalan kişiler oruç farzından sorumlu olacaklardır.
Ne Zaman Tutulur?
Orucun tutulmasında isteğe bağlı olarak yılın tüm günleri uygun olurken, farz olan ibadetin yerine getirilmesi için özel oruç ayı bulunur. Ramazan ayı olarak bilinen bu Hicri ay, tam otuz günlük süreçte insanların belirli saatler arasında ve uygun şartlarda oruç tutmaları içindir. İmsak ile akşam ezanlarının arasında, imsak itibariyle yemeden ve içmeden kesilerek akşam ezanına kadar tutulması gerekecektir.
Nasıl Tutulur?
Oruç tutulurken sahur adı verilen gece öğünü tüketilmesi önerilir. Vücudun gün içerisinde aç ve susuz kalması göz önünde tutulduğunda, imsak olmadan önceki sahur döneminin değerlendirilmesinin önemi anlaşılabilir. Yeterli besin alımı sonrasında, güneşin doğarak artık 'Siyah iplikle beyaz iplik ayrımının olduğu vakit' olarak tanım alan imsak ile birlikte artık tüm besin tüketimleri sonlandırılır. Sonlanmadan hemen önce niyet de tamamlandıktan sonra; kahvaltı, öğle ve ikindi gibi hiçbir vakitte besin alınmaz. Akşam ezanının okunmaya başlamasıyla oruç açılır ve bir günlük ibadet tamamlanmış olur.
Kimler Tutamaz?
Orucu tutabilecek olan kesim ve nasıl tutulacağı anlaşıldığında, kimlerin en baştan veya sonradan gelişen şartlardan dolayı oruç tutamayacak olduğu akılda kalabilir. İlk olarak kadınlarda haiz hali denilen regl dönemleri, oruç tutulmaması gereken dönemdir. Kan kaybı olan kadınların bu dönemlerinde namaz ibadetlerinin farz olmadığı gibi oruç ibadetleri de sonradan yerine getirilmek koşuluyla tutulmaz.
Ayrıca gün içerisinde; kusma, bayılmaz, yüksek ateş, tansiyon düşüklüğü ve sağlığı kötü etkileyecek sorunlar baş gösterebilir. Vücudun direnci bir anda kırıldığı için oruç tutulması sağlığa zarar oluşturacağı için böyle durumlarda oruç tutulamaz. Ayrıca serum takılmasını gerektiren, ilaç kullanmasını zorunlu kılan hastalık hallerinde de oruç tutulmamalıdır. Bu sorunlarda tutulamayan günler için oruç zekatı denilen miktarların durumu olmayan kişilere verilmesi kafidir.
Neden Tutulur?
Oruç tutulmasının manevi maddi olarak iki ayrı konuda nedenleri vardır. Manevi olarak insanların; aç olanların halinden anlamaları, nefislerini kontrol altına alarak bencil olmalarını önlemleri, dayanışma ruhunun artırılması amaçlanır. Maddi olaraksa birçok diyetisyen tarafından da belirtildiği üzere; midenin dinlendirilmesinin sağlanması, sindirim sistemi sürekli çalıştığı için oruç sayesinde yenilenmesine yardımcı olunması, metabolizmanın hızlandırılması gibi sağlık açısından yararlı amaçları vardır.
Ayrıca hem sağlığına yarar içeren hem de özünde toplumsal dayanışmayla bilinci artıran bir eylemin ibadet olarak yerine getirilmesi sağlanır. Böylece oruç tutan insanlar kendileri ve insanlık için doğru olanı yaparken aynı zamanda ibadet etmiş olacaklardır.
