Gündelik dilde sıkça kullanılan “Sağır Sultan bile duydu” ifadesiyle birlikte anılan Sağır Sultan kimdir, tarihsel bir kişilik mi yoksa halk anlatılarında yer alan sembolik bir figür mü, nerelidir ve bu deyimde neden onun adı geçer soruları zaman zaman merak konusu oluyor mu? Türkçede yaygın biçimde kullanılan bu ifadenin kökeni ve anlam dünyası, kültürel arka planıyla birlikte araştırılıyor.
Sağır Sultan Kimdir?
Sağır Sultan, tarihsel kayıtlarda yaşamış gerçek bir kişi olarak yer almıyor. Sağır Sultan, Türk halk kültüründe ve deyimlerde kullanılan, sembolik bir anlatım unsuru olarak biliniyor. Özellikle “Sağır Sultan bile duydu” deyimiyle anılan bu figür, bir bilginin artık gizli kalmadığını, herkes tarafından bilinir hâle geldiğini anlatmak amacıyla kullanılıyor.
Sağır Sultan’ın nereli olduğuna dair somut ve tarihsel bir bilgi bulunmuyor. Çünkü bu ifade, belirli bir coğrafyaya ya da gerçek bir şahsiyete dayanmaktan çok, mecaz yoluyla oluşturulmuş bir halk söylemi olarak değerlendiriliyor. Anlatımda “sağır” nitelemesi, duyması zor kabul edilen birinin bile haberdar olduğu durumları vurgulamak için tercih ediliyor.
Dil ve kültür araştırmalarında Sağır Sultan, anonim halk anlatılarının bir parçası olarak ele alınıyor. Bu yönüyle deyimler aracılığıyla toplumsal iletişimde güçlü bir anlatım işlevi görüyor ve günlük konuşma dilinde yaygın biçimde kullanılmaya devam ediyor.
