Türkiye’nin bilimsel ve teknolojik gelişiminde kilit rol oynayan süper bilgisayar altyapısı TRUBA (Türk Ulusal Bilişim e-Altyapısı), bugüne kadar 7 bin 400’den fazla araştırmacının yüksek başarımlı hesaplama (YBH) ihtiyaçlarını karşıladı. TÜBİTAK ULAKBİM tarafından işletilen sistem, akademiden kamuya ve özel sektöre kadar geniş bir kullanıcı kitlesine hizmet vererek, dijital dönüşüm hedeflerinin altyapısını oluşturuyor.
22 yıldır faaliyette olan TRUBA, Türkiye’nin bilimsel üretim kapasitesini artırma, uluslararası rekabet gücünü yükseltme ve teknolojik bağımsızlık hedeflerine katkı sağlama misyonuyla geliştirildi. Sadece bir süper bilgisayar olmanın ötesinde, stratejik bir bilimsel omurga olarak değerlendirilen sistem, her yıl artan kapasiteyle daha fazla araştırma projesine destek veriyor.
2024 yılında TRUBA altyapısına entegre edilen ARF süper bilgisayarı sayesinde sistemin işlem gücü ciddi ölçüde artırıldı. Şu anda TRUBA, 80 bin işlemci çekirdeği, 312 GPU ve 14 petabayt veri depolama alanıyla Türkiye’nin en büyük araştırma altyapılarından biri haline geldi. Bu sayede yapay zekâdan malzeme bilimine, iklim modellemesinden hesaplamalı biyolojiye kadar birçok alanda yoğun hesaplama gerektiren projeler hızla tamamlanabiliyor.
Sistem, dizüstü bilgisayarlarda aylar sürebilecek hesaplamaları sadece birkaç saat içinde gerçekleştirebiliyor. Haftalık ortalama 450 farklı kullanıcı aktif olarak sistem üzerinden işlem yürütüyor. Aylık bazda 46 milyon çekirdek saatlik işlem hacmi, TRUBA’nın ulusal ve uluslararası projelerdeki etkisini ortaya koyuyor.
TRUBA altyapısında yer alan ARF-ACC sistemi, Kasım 2024 itibarıyla dünyanın en güçlü bilgisayarları arasında gösterilen Top500 listesinde 227. sırada, Green500 listesinde ise enerji verimliliği açısından 26. sırada yer aldı. Bu başarı, TRUBA’nın yalnızca işlem gücü değil, sürdürülebilirlik açısından da dünya standartlarında olduğunu ortaya koydu.
2025 yılı içinde sistemin üçüncü fazına geçilmesi hedefleniyor. Ağustos ayında devreye alınması planlanan bu yeni fazla birlikte, TRUBA’ya 192 yeni nesil H200 GPU daha entegre edilecek. Bu gelişmeyle sistemin özellikle yapay zekâ ve veri yoğun bilimsel uygulamalar için sunduğu hizmetlerin kapsamı genişletilecek. Yeni kapasitenin, akademik ve sektörel kullanıcıların artan ihtiyaçlarına yanıt verecek biçimde yapılandırılması planlanıyor.
Yatırımlar tamamlandığında, TRUBA’nın sadece Türkiye’de değil, bölgesel ölçekte de yüksek performanslı hesaplama altyapılarında öncü bir rol üstlenmesi bekleniyor.
