ABD merkezli Delta Air Lines, havayolu taşımacılığında radikal bir dönüşüm başlatarak sabit fiyatlı bilet uygulamasına veda etmeye hazırlanıyor. Şirket, her yolcuya özel olarak belirlenen fiyatlarla çalışan yapay zekâ destekli dinamik bilet sistemini test etmeye başladı. Test sürecinden “son derece olumlu” sonuçlar alındığını duyuran Delta, yıl sonuna kadar bu sistemi daha da yaygınlaştırmayı planlıyor.

Delta Air Lines Başkanı Glen Hauenstein, Kasım ayında yaptığı bir açıklamada, artık her yolcunun, uçuş tarihi ve saatine özel olarak farklı bir fiyatla karşılaşabileceğini belirtti. Halen Delta biletlerinin yüzde 3’ü bu yeni sistemle fiyatlandırılıyor. Hedef, yıl sonuna kadar bu oranın yüzde 20’ye çıkarılması. Sistemin işleyişi ise oldukça iddialı: Her müşteri için “maksimum kabul edilebilir fiyat” belirleniyor. Bu analiz, yapay zekâ algoritmaları sayesinde kişinin geçmiş satın alma alışkanlıkları, seyahat davranışları ve talep eğilimleri gibi çok sayıda parametreye dayanıyor.

Bu yeni model sadece Delta ile sınırlı değil. Havacılık sektöründe kişiselleştirilmiş fiyatlandırma daha geniş bir alana yayılmaya başladı. Ancak Delta’nın hızlı hareket eden bir öncü olması, diğer firmaların da bu modele geçişini hızlandırabileceği yönünde değerlendirmelere yol açıyor.

Ancak her yenilik beraberinde bir tartışma da getiriyor. Tüketici hakları savunucuları, yapay zekâya yolcunun “ne kadar ödeme yapabileceğini tahmin ettirme” uygulamasının etik sınırları aşabileceğini savunuyor. Hatta bu yöntem, bazı kesimlerce “beyni hacklemek” olarak nitelendiriliyor. ABD’li Senatör Ruben Gallego, uygulamayı “sömürücü fiyatlandırma” olarak tanımlayarak sert tepki gösterdi.

Delta daha önce de, tek başına seyahat eden yolculara grup yolcularına kıyasla daha yüksek fiyat uygulamasıyla gündeme gelmişti. Şimdi ise bu yeni sistemle veri gizliliği, tüketici şeffaflığı ve fiyat adaleti konuları tekrar kamuoyunun gündeminde yer buluyor. Şirket, bu riskin farkında olduklarını ve sistemin “kontrollü ve dikkatli” bir biçimde yaygınlaştırılacağını söylüyor.

Bu gelişmeler, havayolu sektörünün dijitalleşme yolculuğunda yeni bir sayfa açtığını, ancak bu sayfanın hem yolcu hem şirket açısından ciddi tartışmaları da beraberinde getirdiğini gösteriyor.