Son yıllarda özellikle 50 yaşın altındaki bireylerde bağırsak kanseri vakalarında görülen artış, işlenmiş gıdaların sağlık üzerindeki etkilerini yeniden gündeme taşıdı. Uzmanlar, bu yükselişte aşırı işlenmiş gıdaların önemli bir rol oynayabileceğini değerlendiriyor. Hazır yemekler, cips, bisküvi, şekerli kahvaltılık gevrekler, salam, sosis ve hazır soslar gibi ürünlerin sık tüketilmesinin bağırsak sağlığı üzerinde olumsuz etkiler oluşturabileceğine dikkat çekiliyor. Ambalajlı ürünlerin içerik etiketlerinde yer alan bazı katkı maddelerinin bağırsaktaki doğal dengeyi bozabileceği, iltihaplanmayı artırabileceği ve uzun vadede sağlık risklerini yükseltebileceği belirtiliyor. Uzmanlar, tüketicilere alışveriş sırasında ürünlerin "içindekiler" bölümünü dikkatle incelemelerini ve mümkün olduğunca taze, doğal gıdaları tercih etmelerini öneriyor.
Etiketlerde Görülmesi Tavsiye Edilmeyen İçerikler
Uzmanların dikkat çektiği katkı maddeleri arasında özellikle emülgatörler öne çıkıyor. Karboksimetilselüloz (E466) ve Polisorbat 80 (E433) gibi maddelerin bağırsaktaki yararlı bakterileri etkileyebileceği ve koruyucu mukus tabakasına zarar verebileceği ifade ediliyor. Karajenan (E407) ve E471 kodlu yağ asitlerinin de benzer şekilde bağırsak bariyerini zayıflatabileceği belirtiliyor.
İşlenmiş et ürünlerinde kullanılan nitrit ve nitratlar da uzmanların üzerinde durduğu maddeler arasında yer alıyor. Dünya Sağlık Örgütü'nün işlenmiş etleri "Grup 1 kanserojen" sınıfında değerlendirdiği, bu ürünlerin aşırı tüketiminin bağırsak kanseri riskiyle ilişkilendirildiği aktarılıyor. Ayrıca İngiltere Kanser Araştırmaları Kurumu verilerine göre bağırsak kanseri vakalarının önemli bir bölümünün işlenmiş ve kırmızı et tüketimiyle bağlantılı olduğu belirtiliyor.
Yapay Tatlandırıcılar Ve Diğer Katkılar Da İnceleniyor
Haberde ayrıca titanyum dioksit (E171) maddesinin Avrupa Birliği'nde gıdalarda kullanımının yasaklandığı, insan sağlığı üzerindeki etkilerine ilişkin araştırmaların ise sürdüğü bilgisi yer alıyor. Bunun yanında aspartam, sakarin, sukraloz ve asesülfam-K gibi yapay tatlandırıcıların da bağırsak mikrobiyotası üzerindeki etkilerinin bilimsel çalışmalarla araştırıldığı ifade ediliyor. Ancak bu maddelerle ilgili insanlarda kesin neden-sonuç ilişkisinin ortaya konulabilmesi için daha fazla araştırmaya ihtiyaç duyulduğu vurgulanıyor.
Uzmanlar, kesinleşmemiş bulgulara rağmen günlük beslenmede ambalajlı ve uzun raf ömürlü ürünlerin azaltılmasını, işlenmiş et tüketiminin sınırlandırılmasını ve taze, ev yapımı gıdaların tercih edilmesini öneriyor.
