Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Türkiye’nin ihracatında kilogram başına düşen ortalama değerin yükseldiğini açıkladı. Türkiye Innovation Week 2026’da (Türkiye İnovasyon Haftası-TIW26) konuşan Bolat, geçen yıl 1 dolar 53 sent olan ihracat birim değerinin bu yılın ilk 9 ayı sonunda 1 dolar 73 sente çıktığını söyledi.
Bolat, çimento ve mermer gibi tonajı yüksek ancak kilogram başına değeri daha düşük ürünler dışarıda bırakıldığında, Türkiye’nin kilogram ihracat değerinin 2 dolar 11 sente ulaştığını belirtti. Bakan, savunma sanayisi, ilaç, gemi ve yat, otomotiv ile hazır giyim sektörlerindeki kilogram değerlerinin Türkiye ortalamasının oldukça üzerinde bulunduğunu ifade etti.
TIW26’da İnovasyon Ve Teknoloji Vurgusu
Türkiye’nin ve yakın coğrafyanın kapsamlı inovasyon buluşmaları arasında gösterilen TIW26, ikinci gününde Haliç Kongre Merkezi’nde devam etti. Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) tarafından Ticaret Bakanlığının desteğiyle düzenlenen etkinlik, bu yıl “Humanity 6.0-İnsanlığın Yeni Evresi” temasıyla gerçekleştiriliyor. Anadolu Ajansının (AA) “Global İletişim Ortağı” olduğu organizasyon bu yıl 13’üncü kez düzenleniyor.
Etkinlikte konuşan Ömer Bolat, Türkiye Innovation Week kapsamında yalnızca yeni teknolojilerin, ürünlerin ve iş modellerinin ele alınmadığını söyledi. Bolat, dünyanın geleceği ile Türkiye’nin bu değişim sürecindeki konumunun da tartışıldığını dile getirdi.
Bilişim ve teknolojideki hızlı dönüşüme işaret eden Bolat, yeni dönemde gelişmenin temel unsurlarının AR-GE, yenilik, marka, tasarım ve katma değer olduğunu belirtti. Ticaret Bakanlığı olarak TİM ve diğer kuruluşlarla bu alanlardaki çalışmaları desteklemeyi amaçladıklarını kaydetti.
Yapay zekanın insan yaşamını değiştirmeye başladığını ifade eden Bolat, bilgiye ulaşma ve erişim hızının önemli ölçüde arttığını söyledi. “Teknolojinin insanın yerine geçmesini hedeflemiyoruz. İnsanın teknolojiyi kullanması ve daha üretken bir hayat ve ekonomik sistem içinde çalışmasını hedefliyoruz.” diyen Bolat, yapay zekanın oluşturacağı zenginliğin nasıl daha adil paylaşılacağının da ele alınması gerektiğini belirtti.
İhracat 283,7 Milyar Dolara Ulaştı
Yapay zekanın küresel büyümeye katkısına değinen Bolat, bu teknolojinin 2040 yılına kadar küresel ticareti yüzde 40 artırabileceğinin düşünüldüğünü söyledi. Teknolojik dönüşüm ve yapay zeka yatırımları hızlanırken tedarik zincirlerinin de değiştiğini aktardı.
Küresel ticaretteki olumsuzluklar, bölgesel çatışmalar, korumacılık eğilimi ve emtia fiyatlarındaki artışlara rağmen Türkiye’nin ekonomik istikrarını koruduğunu belirten Bolat, ekonomik gelişmenin sürdüğünü ifade etti. Türkiye’nin büyümesinin 16 yıldır kesintisiz devam ettiğini kaydeden Bolat, milli gelirin 1,7 trilyon dolara, kişi başına milli gelirin ise 18 bin 300 dolara ulaştığını söyledi.
Eylül ayının ihracat açısından olumlu geçtiğini belirten Bolat, yılın 9 ayında 5 aylık dönemde rekorlar kırıldığını ve 6 ayda ihracat artışı yaşandığını dile getirdi. Eylül itibarıyla yıllıklandırılmış ihracatın yüzde 5,2 artışla 283,7 milyar dolara yükseldiğini belirten Bolat, yıl sonu hedefi olan 282 milyar doların 1,7 milyar dolar aşıldığını açıkladı.
Mal ve hizmet ihracatında yıl sonu hedefinin 410 milyar dolar olduğunu hatırlatan Bolat, eylül itibarıyla yıllıklandırılmış toplamın 409 milyar dolara ulaştığını bildirdi.
Yüksek Teknolojili Ürünlerin Payı Artıyor
Bolat, orta yüksek ve yüksek teknolojili ürünlerin toplam mal ihracatındaki payının 2002’de yüzde 30,4 olduğunu söyledi. Bu ürünlerin ihracat değerinin geçen yıl sonunda 112 milyar dolara yükseldiğini belirten Bolat, yılın ilk 9 ayında rakamın 86,5 milyar dolara ulaştığını ve payın yüzde 43,7 seviyesine çıktığını aktardı.
Geleneksel, emek yoğun ve Türkiye’nin rekabet gücüne sahip olduğu ürünlerde ihracatı artırma hedefinin sürdüğünü belirten Bolat, bunun yanında marka, inovasyon, katma değer ve yüksek teknoloji içeren ürünlerin payını artırmayı amaçladıklarını ifade etti.
İhracatın kilogram değerinin sektörlere göre değiştiğini belirten Bolat, savunma sanayisinde kilogram başına değerin 61,5 dolara ulaştığını ve bunun Türkiye ortalamasının 39 katı olduğunu söyledi. İlaç sektöründe 25 dolar, gemi ve yat sektöründe 14 dolar, otomotivde 9 dolar seviyesinde kilogram değerleri bulunduğunu aktaran Bolat, hazır giyimde ise bu değerin 80 ila 100 dolara kadar çıkabildiğini belirtti.
Katma Değerli Üretime 30 Milyar Dolarlık Kaynak
Son 23 yılda AR-GE harcamaları, patent başvuruları, teknoparklar, nitelikli üretim bölgeleri, sanayi ve tasarım merkezleri ile araştırmacı sayısında artış yaşandığını belirten Bolat, bu gelişmelerin nitelikli ihracata katkı sağladığını söyledi.
Yatırım Taahhütlü Avans Kredisi Programı ve HIT-30 Yüksek Teknoloji Yatırım Programı hakkında bilgi veren Bolat, vergi teşvikleri, hibe destekleri ve düşük maliyetli finansman imkanlarıyla 30 milyar dolarlık kaynağın teknoloji ve katma değerli üretimi geliştirmeye yönelik yatırımlara tahsis edildiğini açıkladı.
İhracatçılara yönelik desteklere de değinen Bolat, son 20 ayda ihracat reeskont kredisi ve ihracat sigortası destekleriyle 1,8 trilyon liralık işlem gerçekleştirildiğini, ihracatçılara toplam 480 milyar liralık kolaylık sağlandığını ifade etti. Konuşmaların ardından İnovaLİG Ödül Töreni ile Stratejik Partnerler Plaket Takdim Töreni düzenlendi.