17 Ağustos 1999 Marmara Depremi’nin üzerinden 27 yıl geçmesine rağmen felaketin bıraktığı izler Kocaeli’nin Gölcük ilçesinde hâlâ görülebiliyor. Deprem sırasında Değirmendere sahilindeki bazı yapılar ve dolgu alanı denize çökerken, kalıntılar bugün 15 ile 30 metre arasında değişen derinliklerde bulunuyor. Japon deprem uzmanı, yüksek mimar ve inşaat yüksek mühendisi Yoshinori Moriwaki de depremin yıl dönümünde Değirmendere Sualtı Topluluğu ekipleriyle bölgeye dalış yaptı. Su altında kalan yapı parçalarını yerinde inceleyen Moriwaki, Türkiye’nin deprem gerçeğine karşı hazırlıklı olması gerektiğini anlattı. 1999 Marmara Depremi sonrasında yapı güvenliği konusunda gereken seviyeye ulaşılamadığını söyleyen Moriwaki, 6 Şubat 2023 depremlerinin ardından çalışmaların hız kazandığını ifade etti. Kentsel dönüşümün daha hızlı yürütülmesi gerektiğini belirten Japon uzman, vatandaşların da yaşadıkları binanın zemini, ruhsat durumu ve yapım yılı hakkında bilgi sahibi olmasının önemli olduğunu söyledi.
Değirmendere sahilinde deprem sırasında denize çöken alanın yaklaşık 2 kilometrelik dolgu bölgesi olduğunu anlatan Moriwaki, burada geçmişte 36 dükkân ile lunapark bulunduğunu aktardı.
Moriwaki’nin verdiği bilgilere göre zeminde yeterli iyileştirme ve uygun kazık sistemi uygulanmaması nedeniyle alan deprem sırasında kayarak denize çöktü. Yapıların bazı bölümleri halen su altında görülebiliyor.
Moriwaki 15 İle 30 Metre Derinliğe Daldı
Depremin izlerini kendi gözleriyle görmek istediğini söyleyen Yoshinori Moriwaki, 17 Ağustos anma programları kapsamında bölgede düzenli olarak dalış yaptığını anlattı. Su altında çökmüş binaların yanı sıra katlarının bazıları ayakta kalmış yapıların da bulunduğunu söyledi.
İlk dalışında karşılaştığı görüntünün kendisini üzdüğünü anlatan Moriwaki, yaşananlardan ders çıkarılması gerektiğini dile getirdi. Türkiye ve Japonya’nın deprem kuşağında bulunduğunu hatırlatan uzman, depremin ne zaman gerçekleşeceğini beklemek yerine sürekli hazırlıklı olunması gerektiğini kaydetti.Türkiye’de 1999 ile 2023 arasındaki dönemde yapı güvenliği konusunda istenilen noktaya gelinemediğini ifade eden Moriwaki, 6 Şubat depremlerinin ardından yaklaşımın değişmeye başladığını söyledi.Moriwaki, “2023 depremlerinden sonra adeta ‘jeton düştü’, bir uyanış başladı diyebiliriz” sözleriyle son yıllarda yürütülen çalışmalara değindi. Kentsel dönüşüm çalışmalarının ülke genelinde hızlandırılması gerektiğini de sözlerine ekledi.
Binalarda Üç Noktaya Dikkat Çekti
Moriwaki, vatandaşların yaşadıkları yapılarda zemin durumu, ruhsat ve iskân ile bina yaşını kontrol etmeleri gerektiğini söyledi. Zeminin yapısına göre uygun temel ve kazık sistemlerinin kullanılmasının yapı güvenliği açısından önemli olduğunu anlattı.Ruhsat ve iskân durumunun da kontrol edilmesini isteyen Moriwaki, 2000 sonrasında yapılan yapılarda yeni deprem yönetmelikleri doğrultusunda zemin etüdü ve diğer kontrollerin daha kapsamlı hale geldiğini ifade etti.
Deprem bilincinin yalnızca binaların güçlendirilmesiyle sınırlı kalmaması gerektiğini belirten Moriwaki, vatandaşların deprem sırasında nasıl hareket edeceklerini öğrenmelerinin de önemli olduğunu söyledi. Bu konuda yıl içerisinde okullar, üniversiteler ve meslek odalarında çok sayıda eğitim ve seminer verdiğini aktardı.Değirmendere açıklarında 27 yıldır duran kalıntılar ise 17 Ağustos Marmara Depremi’nin bölgede bıraktığı fiziksel izlerden biri olmaya devam ediyor.
