Bursa’nın İnegöl ilçesindeki Hilmiye Mahallesi neden Türkiye’nin en uzun kırsal yerleşimlerinden biri olarak anılıyor? Evlerin ve yolların 5,2 kilometrelik hat boyunca sıralandığı mahalle nasıl kuruldu? Oylat Kaplıcaları yolu üzerinde bulunan Hilmiye’nin Müzeyyen Senar ile bağlantısı ne? Türk sanat müziğinin tanınan isimlerinden Müzeyyen Senar’ın doğum yeri konusunda farklı bilgiler bulunurken, mahalle sakinleri ve yerel kaynaklar sanatçının Zeliha Eren adıyla Hilmiye’de dünyaya geldiğini aktarıyor. Bazı biyografiler ise Senar’ın Bursa’nın Keles ilçesine bağlı Gököz’de doğduğunu kaydediyor. Doğal yapısı, göç geçmişi ve uzun yerleşim hattıyla tanınan Hilmiye, bu tartışmayla yeniden gündeme geldi.
Hilmiye Mahallesi Neden Bu Kadar Uzun?
İnegöl ilçe merkezine yaklaşık 17 kilometre uzaklıkta bulunan Hilmiye Mahallesi, 5 bin 200 metreye ulaşan yerleşim hattıyla Türkiye’nin en uzun kırsal mahallelerinden biri olarak gösteriliyor. Güncel haberlerde mahalle, Türkiye’nin en uzun kırsal mahallesi olarak tanıtılırken, 2018 yılında yayımlanan bazı kaynaklarda Marmara Bölgesi’nin en uzun, Türkiye’nin ise ikinci en uzun mahallesi olduğu belirtilmişti. Bu nedenle mahalleye ilişkin sıralamanın resmî bir ölçümden çok yerel kaynaklar ve haberlerdeki bilgilere dayandığı görülüyor.
Yerleşimin uzun bir hatta yayılmasında mahallenin coğrafi yapısı ile zaman içinde yol boyunca kurulan evlerin etkili olduğu aktarılıyor. Bursa kent merkezine yaklaşık 65 kilometre mesafedeki Hilmiye, Oylat Kaplıcaları ve Oylat Mağarası’na ulaşım sağlanan güzergâh üzerinde yer alıyor. Yeşil alanları, temiz havası ve çevresindeki doğal manzaralar mahalleyi bölgeye giden ziyaretçilerin dikkatini çeken noktalardan biri haline getiriyor.
Mahallenin 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı döneminde Batum çevresinden göç eden Gürcü aileler tarafından kurulduğu belirtiliyor. Hilmiye adının ise bölgede yaşamış Hilmi Efendi’den geldiği yönünde yerel anlatımlar bulunuyor. Mahallenin yıllar içinde yol boyunca büyümesiyle bugünkü uzun yerleşim yapısının ortaya çıktığı ifade ediliyor.
Müzeyyen Senar’ın Doğum Yeri Hilmiye Mi?
Müzeyyen Senar’ın doğum yeri hakkında kaynaklarda farklı bilgiler yer alıyor. Hilmiye’de anlatılan bilgilere göre sanatçı, 16 Temmuz 1918 tarihinde Zeliha Eren adıyla bu mahallede doğdu. Daha sonra Keles ilçesine bağlı Gököz’de yaşayan bir aileye evlatlık verildiği ileri sürülüyor. Senar’ın anne ve babasının Batum’dan İnegöl’e göç eden Fatma ve Reşit Eren olduğu da bu anlatımlar arasında bulunuyor.
Buna karşılık sanatçının yaygın biyografilerinde doğum yeri Bursa’nın Keles ilçesine bağlı Gököz Mahallesi olarak gösteriliyor. Senar’ın Hilmiye’de doğduğu ve daha sonra evlatlık verildiği bilgisi ise kesinleşmiş resmî bir kayıt yerine yerel anlatımlara ve bazı araştırmacıların aktardığı iddialara dayanıyor. Bu nedenle Hilmiye, Müzeyyen Senar’ın doğduğu yer olarak bilinse de konuya ilişkin kaynaklar arasında görüş ayrılığı bulunuyor.
Uzun yerleşim hattı, göçmen geçmişi ve Oylat yolu üzerindeki konumuyla tanınan Hilmiye Mahallesi, Müzeyyen Senar’ın yaşam öyküsüne dair anlatımlar nedeniyle kültürel açıdan da ilgi görüyor.
