Almanya ile Rusya arasındaki Kuzey Akım 1 ve Kuzey Akım 2 doğalgaz boru hatlarına Eylül 2022'de düzenlenen sabotajla ilgili hukuki süreç Almanya'da başladı. Hamburg Yüksek Eyalet Mahkemesi'nde görülen davanın ilk duruşmasında, sabotaj grubunun lideri olduğu belirtilen 50 yaşındaki Serhii Serhii Kuznietsov hakim karşısına çıktı.
Sabotaj ve savaş suçuna iştirak kapsamında yargılanan Kuznietsov, duruşmaya gri takım elbise, beyaz gömlek ve kravatla geldi. Sanığı iki Alman ve bir İtalyan avukat temsil etti. Federal Başsavcı tarafından okunan 136 sayfalık iddianame, eş zamanlı olarak Ukrayna diline de tercüme edildi.
İddianamede Altı Patlayıcı Detayı
İddianamede, Kuznietsov'un sabotaj ekibinin lideri olduğu ve muharebe mühendisi Vsevolod K., kaptan Yurii T. ile sivil dalgıçlar Valeria C., Vladimir Z., Oleksandr Y. ve Levgen U. ile birlikte hareket ettiği belirtildi. Grubun, Kuzey Akım boru hatlarının dört hattından üçüne altı adet patlayıcı yerleştirdiği kaydedildi.
Sabotaj için bir yelkenli yat kiraladığı belirtilen grubun, zaman ayarlı patlayıcıları 26 Eylül 2022'de infilak ettirdiği ve Rus doğalgazını Avrupa'ya ulaştıran boru hatlarında büyük hasara yol açtığı aktarıldı. İddianamede saldırının, “Ukrayna devlet yetkilileri adına” ve “onların yönlendirmesiyle” gerçekleştirildiğine dair yeterli kanıt bulunduğu ifade edildi.
İddianamede ayrıca Ukraynalı eski askerin İtalya'da gözaltında bulunduğu sırada telefonda akraba ve tanıdıklarıyla saldırı hakkında konuştuğu ve bu konuşmaların kendisini suçlu duruma düşürdüğü belirtildi. Kuznietsov'un cep telefonunda da saldırıya karıştığını gösteren deliller bulunduğu vurgulandı.
Savaş Suçuna İştirakle Suçlanıyor
Kuznietsov, sivil hedeflere yönelik saldırı yoluyla yasaklanmış savaş yöntemleri kullanmak, patlamaya neden olmak, binaları yıkmak ve kamu hizmetlerini aksatmakla da suçlanıyor. Savaş suçuna iştirak kapsamında yargılanacak sanık için 17 Aralık'a kadar 16 duruşma planlandı. Mahkemenin ek duruşmalar düzenlemesi beklenirken, ilk kararın Şubat 2027'den sonra verilmesi öngörülüyor.
Vladimir Z'nin İadesi Bekleniyor
Kuzey Akım sabotajıyla bağlantılı ikinci bir şüpheli olan Vladimir Z. ise bu yılın ağustos ayında Hırvatistan'da yakalandı. Almanya Federal Başsavcılığı, 19 Ağustos'ta yaptığı açıklamada şüphelinin “patlayıcı kullanarak saldırı gerçekleştirmek” ve “yapıları tahrip etmekle” suçlandığını bildirdi.
Vladimir Z'nin, 3 Haziran 2024'te çıkarılan Avrupa tutuklama emri doğrultusunda Hırvatistan'ın Pula kentinde gözaltına alındığı açıklandı. Dalgıç olduğu belirtilen şüphelinin, boru hatlarına patlayıcı yerleştirilmesi için gerekli dalışlara katıldığı iddia edildi. Açıklamada, Vladimir Z'nin Kuznietsov'un çevresindeki grubun üyesi olduğu ve Eylül 2022'de Bornholm Adası yakınlarında Kuzey Akım 1 ve 2'ye patlayıcılar yerleştirdiği aktarıldı. Şüphelinin Hırvatistan'dan iade edilmesinin ardından Almanya'da tutuklanması talebiyle hakim karşısına çıkarılması bekleniyor.
Duruşmaya Uluslararası Basın İlgisi
Hamburg Yüksek Eyalet Mahkemesi'ndeki duruşma, Kuzey Akım sabotajına ilişkin ilk ceza davası olması nedeniyle yoğun ilgi gördü. Ukrayna ve Rusya medyası da dahil olmak üzere 10 farklı ülkeden çok sayıda gazeteci mahkeme binasındaki basın merkezinde yer aldı. Mahkeme salonundaki yer darlığı nedeniyle içeri yalnızca sınırlı sayıda gazeteci alındı. Duruşma öncesinde ve sırasında mahkeme çevresinde geniş güvenlik önlemleri uygulandı.
Baltık Denizi'ndeki Patlamalar
İddianameye göre 26 Eylül 2022'de düzenlenen saldırı, altı erkek ve bir kadından oluşan yedi kişilik grup tarafından gerçekleştirildi. Danimarka'nın Bornholm Adası açıklarında, Baltık Denizi'nin yaklaşık 80 metre derinliğinde meydana gelen patlamalar, Rusya ile Almanya'yı birbirine bağlayan boru hatlarında büyük hasara neden oldu. Patlamalarda, Rusya'nın Avrupa'ya gaz ihracatı açısından önemli olan Kuzey Akım 1'in yanı sıra henüz hizmete girmemiş Kuzey Akım 2 de zarar gördü.
Almanya, Danimarka ve İsveç'te saldırıyla ilgili soruşturmalar başlatıldı. Danimarka ve İsveç'teki soruşturmalar daha sonra sonlandırıldı. Soruşturmalarda Ukrayna vatandaşları ve askeri personelin adı geçerken Rusya, sabotajın Ukraynalı gruplarca gerçekleştirildiği yönündeki iddiaları “saçmalık” olarak nitelendirdi ve saldırının ancak devlet düzeyinde yapılabileceğini savundu. Ukraynalı yetkililer ise saldırıyla ilgileri olmadığını, olayın Rusya tarafından sahte bayrak operasyonu olarak planlandığını öne sürdü.
Kuznietsov, İtalya'nın kuzeyindeki Rimini kenti yakınlarında 21 Ağustos 2025'te yakalanmış, Kasım 2025'te Almanya'ya iade edilmiş ve çıkarıldığı mahkemece tutuklanmıştı.