Uluslararası uzay sektörünün önde gelen temsilcilerini Antalya’da buluşturan 77. Uluslararası Uzay Kongresi’nde, uzay çalışmalarının geleceği ve ülkeler arası işbirliğinin önemi ele alındı. Uluslararası Uzay Federasyonu (IAF) tarafından düzenlenen, Anadolu Ajansının “Global İletişim Ortağı” olduğu kongre, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda, Türkiye Uzay Ajansı (TUA) ile SAHA İstanbul’un eş ev sahipliğinde Antalya NEST Kongre Merkezi’nde gerçekleştiriliyor.
Kongre kapsamında Türkiye, ABD, Avrupa, Çin, Hindistan, Kanada ve Japonya’nın uzay ajanslarından üst düzey yöneticilerin katılımıyla “Uzay Ajansı Başkanlarıyla Birebir Görüşmeler” başlıklı oturum düzenlendi. Oturumda, uzay faaliyetlerinin büyümesiyle ortaya çıkan yeni sorumluluklar ve ortak hareket ihtiyacı değerlendirildi.
Kıraç: Uluslararası İşbirliği Hayati Önem Taşıyor
TUA Başkanı Yusuf Kıraç, küresel uzay sektörünün önemli buluşmalarından birine ev sahipliği yapmanın Türkiye için büyük bir onur olduğunu belirtti. Uzay faaliyetlerinin kapsamı genişledikçe yeni sorumlulukların da gündeme geldiğine işaret eden Kıraç, sürdürülebilirlik, güvenlik ve uzaya sorumlu ve uzun vadeli erişim konularının giderek daha fazla önem kazandığını ifade etti.
Bu başlıkların hiçbir ülke veya kurum tarafından tek başına çözülemeyecek zorluklar içerdiğini dile getiren Kıraç, uluslararası işbirliğinin hayati önem taşıdığını vurguladı. Kıraç, söz konusu yaklaşımın Türkiye’nin uzay çalışmalarındaki temel unsurlardan biri olduğunu söyledi.
IAC’nin Türkiye’nin de aralarında bulunduğu çok sayıda ülkeyi bir araya getirdiğini belirten Kıraç, uzayın geleceğinin ortak çabayla şekillendirilebileceğini kaydetti. Kıraç, “Uzayın geleceği, tek bir ülke veya tek bir kurum tarafından inşa edilemez. Bu süreç, kolektif yetenekler, sorumlu liderlik ve etkin uluslararası işbirliği gerektirir.” ifadelerini kullandı.
Kıraç, bu yaklaşımın IAC’nin “The world needs more space” temasıyla da örtüştüğünü belirterek, uzay çalışmalarının bilim ve inovasyon için daha fazla alan, gençler ve yeni fikirler için daha fazla fırsat ve dünyanın farklı ülkelerinin sürece katılımı anlamına geldiğini söyledi.
NASA’dan Artemis Programı Vurgusu
ABD Havacılık ve Uzay Ajansı (NASA) Başkan Yardımcısı Matt Anderson, uzay çalışmalarının ABD’nin öncelikleri arasında yer aldığını ve Artemis II programının bu yaklaşımı gösterdiğini belirtti. Güven, ekip çalışması ve eğitimin, NASA’nın ve diğer aktörlerin uzaydaki yüksek hedeflerine ulaşmasına katkı sağlayacağını ifade eden Anderson, ABD Kongresinin sağladığı finansman desteğine dikkati çekti.
Anderson, Artemis programına destek olmak, Ay üssünü inşa etmek ve kalıcı bir varlık oluşturmak amacıyla geçen yıl bütçeye 10 milyar dolar ek kaynak verildiğini söyledi. Mars’a geçiş hedefinin de bu çalışmaların devamında yer aldığını belirtti.
Artemis III görevinde 3 Amerikalı ve bir Kanadalı astronotun bulunacağını açıklayan Anderson, Avrupa Uzay Ajansından (ESA) bir İtalyan astronotun da görevde yer alacağını bildirdi. Anderson, astronotların alçak Dünya yörüngesine gönderilmesinde dünyanın en büyük 3 roketinin kullanılacağını, SpaceX ile Blue Origin’in Ay’a iniş araçlarıyla iki kez kenetlenme gerçekleştirileceğini aktardı.
Görevin 2027’de tamamlanmasının ardından 2028’de Artemis IV ve Artemis V görevlerine hazırlanılacağını belirten Anderson, bu görevlerde Ay üssünün inşasına ve Ay yüzeyinde kalıcı varlık oluşturulmasına başlanacağını söyledi. Anderson, Ay’ın teknoloji gösterisi alanı olarak değerlendirileceğini ve Mars yolculuğu için hazırlıkların sürdürüleceğini ifade etti.
ESA: Uzay Ekonomisi Büyüyor
ESA Genel Direktörü Josef Aschbacher, uzayın günlük yaşamın birçok alanında kullanıldığını belirtti. Tarım, afet yönetimi ve sağlık gibi alanlarda uzay verileriyle uydu teknolojilerinden yararlanıldığını söyleyen Aschbacher, küresel uzay ekonomisinin hızlı büyüdüğünü dile getirdi.
Aschbacher, küresel uzay sektörünün bugün yaklaşık 600 milyar dolar büyüklüğünde olduğunu, gelecek 10 yılda ise 1,8 trilyon dolara ulaşmasının beklendiğini açıkladı. Avrupa’nın robotik keşiflerin yanı sıra insanlı keşif ve astronot taşımacılığı kapasitesini artırmayı değerlendirdiğini belirten Aschbacher, bu çalışmaların uluslararası ortaklıklarla yürütülmesinin önemine işaret etti.
Oturumda Çin Ulusal Uzay Ajansı Başmühendisi Li Guoping, ülkesinin uzay ve uydu alanındaki çalışmaları hakkında bilgi verdi. Hindistan Uzay Araştırmaları Organizasyonu Başkanı V. Narayanan, Kanada Uzay Ajansı Başkan Vekili Jean-Claude Piedboeuf ve Japonya Uzay Araştırma Ajansı Başkanı Yamakawa Hiroshi de değerlendirmelerde bulundu.