Uluslararası Ödemeler Bankası (BIS) Genel Müdürü Pablo Hernandez de Cos, artan belirsizlik ve jeopolitik riskler karşısında merkez bankalarının güvenilirliklerini korumaları ve para politikalarını değişen koşullara göre uyarlamaları gerektiğini belirtti.
Hernandez de Cos, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından İstanbul Finans Merkezi’nde düzenlenen İstanbul Ekonomi Forumu’na katıldı. TCMB Başkanı Fatih Karahan’ın sorularını yönelttiği söyleşide değerlendirmelerde bulunan BIS Genel Müdürü, para politikası iletişiminde mevcut koşulların dikkate alınması gerektiğine işaret etti.
Belirsizlik Ortamında İletişim Yaklaşımı
Düşük enflasyon dönemlerinde merkez bankalarının daha açık bir ileriye dönük yönlendirme kullanabildiğini ifade eden Hernandez de Cos, bugün aynı yaklaşımın her koşulda uygun olmayabileceğini söyledi. Artan belirsizlik ve enflasyonu yukarı çeken çeşitli olumsuz arz şokları nedeniyle para politikası aktarımı açısından çok açık yönlendirmeye duyulan ihtiyacın azaldığını belirtti.
Hernandez de Cos, yüksek belirsizlik dönemlerinde özellikle koşulsuz bir yönlendirmenin merkez bankalarının hareket alanını sınırlayabileceğini dile getirdi. BIS Genel Müdürü, “Yüksek belirsizlik ortamında çok açık bir ileriye dönük yönlendirme sunmak, özellikle bu yönlendirme koşulsuzsa, uygun olmayabilir.” dedi.
Merkez bankacılarının finansal koşulların uygun olmadığını düşündükleri durumda piyasayı hedeflenen yöne yönlendirmeleri gerektiğini de kaydeden Hernandez de Cos, ancak mevcut aşamada açık bir ileriye dönük yönlendirmenin uygun olmadığını anlattı.
Merkez Bankaları İçin Üç Temel İlke
Hernandez de Cos, merkez bankalarının mevcut jeopolitik ortamda fiyat istikrarını koruyabilmeleri için sağlamlık, esneklik ve gerçekçilik olmak üzere üç temel ilkenin yol gösterici olması gerektiğini ifade etti.
Bu ilkelerin değişen koşullara uyum sağlama bakımından etkili bir çerçeve sunduğunu belirten Hernandez de Cos, merkez bankalarının karşı karşıya kaldığı belirsizliklerin para politikası kararlarının yanı sıra iletişim stratejilerini de etkilediğini söyledi.
Güvenilirliğin merkez bankalarına daha geniş bir hareket alanı sağladığını vurgulayan Hernandez de Cos, bu güvenin açık bir görev tanımına, belirlenmiş bir enflasyon hedefine, merkez bankası bağımsızlığına ve hesap verebilirliğe dayandığını kaydetti.
Hernandez de Cos, merkez bankalarının hedeflerine ulaşmak için gerekli adımları atacağına yönelik güvenin önemine dikkati çekerek, “Hem finansal istikrar hem de para politikası açısından güvenilirlik temel unsurdur.” değerlendirmesinde bulundu.
Savaşların Yol Açtığı Arz Şokları
Ukrayna’daki savaş ile Orta Doğu’daki savaşın enflasyonu artıran arz şoklarına neden olduğunu hatırlatan Hernandez de Cos, iki dönemin koşullarının birbirinden farklı olduğunu belirtti.
2022’de yaşanan şokun daha büyük olduğunu ifade eden Hernandez de Cos, salgın kısıtlamalarının kaldırılmasıyla talebin de arttığını anımsattı. O dönemde faiz oranlarının çok düşük seviyelerde bulunduğunu ve merkez bankalarının bilançolarının yüksek düzeyde olduğunu söyledi.
Mevcut döneme ise daha yüksek faiz oranlarıyla girildiğini belirten Hernandez de Cos, birçok ülkede merkez bankası bilançolarını küçültme sürecinin devam ettiğini aktardı. Bu farklılıkların, merkez bankalarının karşılaştığı ekonomik koşulların ve politika seçeneklerinin dönemden döneme değiştiğini gösterdiğine işaret etti.
Finansal Ve Fiyat İstikrarı Birbirine Bağlı
Fiyat istikrarı ile finansal istikrar arasındaki ilişkiye de değinen Hernandez de Cos, iki alanın birbirinin ön koşulu olduğunu söyledi. BIS Genel Müdürü, “Finansal istikrar, fiyat istikrarının ön koşuludur. Fiyat istikrarı da finansal istikrarın ön koşuludur.” ifadelerini kullandı.
Hernandez de Cos’un değerlendirmeleri, merkez bankalarının yüksek belirsizlik, jeopolitik riskler ve arz kaynaklı enflasyon baskıları karşısında politika iletişimlerini daha esnek biçimde yürütmeleri gerektiğine işaret etti.