Dünyanın en büyük sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) alıcısı Çin, iç talepteki yavaşlama ve genişleyen uzun vadeli tedarik portföyünün etkisiyle küresel LNG ticaretindeki rolünü büyütüyor. Ülke, ithalatçı kimliğini korurken elindeki fazla LNG hacimlerini farklı pazarlara yeniden satarak önemli bir ticaret oyuncusu haline geliyor.
AA muhabirinin Enerji Ekonomisi ve Finansal Analiz Enstitüsü (IEEFA) raporundan derlediği bilgilere göre Çin’in LNG ithalatı, 2021’de 79 milyon tonla ulaştığı zirvenin ardından geriledi. İthalat 2025’te 66 milyon ton seviyesinde gerçekleşirken, bu yıl 63 milyon tona düşmesi bekleniyor.
İthalattaki düşüşe karşın Çinli şirketlerin LNG tedarik kontratları büyümeyi sürdürüyor. Çinli alıcılar, 2021-2023 döneminde yaklaşık 60 milyon tonluk yeni LNG tedarik anlaşması imzaladı. Ancak ülkedeki LNG talebinin öngörülen hızda artmaması, söz konusu kontratlardan sağlanan hacimlerin bir bölümünün iç piyasada tüketilememesine yol açtı.
Çin’in LNG Yeniden Satışları Artıyor
IEEFA, Çin’in 2025’te 17-19 milyon ton LNG’yi yeniden sattığını tahmin ediyor. Bu hacim, ülkenin aynı yıl gerçekleştirdiği LNG ithalatının yaklaşık yüzde 26-29’una denk geliyor. Yeniden satılan kargoların başlıca varış noktaları Güney Kore, Japonya ve Hollanda oldu.
Çin’in LNG ticaretindeki hareketlilik bu yılın ilk yarısında da sürdü. Bu dönemde ülke, ticaretini yaptığı LNG’nin yüzde 47’sini diğer ülkelerdeki alıcılara yönlendirdi. 2025’te yeniden satılan kargoların yaklaşık dörtte üçü ise daha yüksek fiyat ödeyebilen Kuzeydoğu Asya ve Avrupa pazarlarına gönderildi. Kargoların yüzde 42’si Kuzeydoğu Asya’ya, yüzde 32’si Avrupa’ya ulaştı.
Yeniden satışların yüzde 15’i Güney Asya’ya, yüzde 8,9’u da Güneydoğu Asya’ya yapıldı. Çinli şirketlerin yeniden sattığı LNG kargoları 20’den fazla ülkeye ulaşırken, en yüksek payı Güney Kore yüzde 19, Japonya yüzde 14 ve Hollanda yüzde 9,9 ile aldı.
IEEFA’nın en fazla teslimat yapılan 12 ülkeye ilişkin verilerinde Türkiye de yer aldı. Türkiye’ye yapılan LNG teslimatlarının Almanya’ya gönderilen hacimlere yakın seviyede gerçekleştiği belirtildi.
ABD Ve Avustralya Kaynaklı LNG Öne Çıkıyor
Çin’in yeniden satış faaliyetlerindeki artışta, uzun vadeli kontratların sağladığı esneklik ile ABD ve Avustralya kaynaklı LNG tedarikleri belirleyici oldu. Çinli şirketlerin 2021-Haziran 2026 döneminde ABD ve Avustralya kaynaklı LNG’nin yeniden satışından yaklaşık 4,6 milyar dolar kar elde ettiği tahmin ediliyor.
Rapora göre Avustralya’dan alınan esnek LNG hacimleri, Çinli şirketlerin Pasifik bölgesindeki portföylerini daha etkin biçimde yönetmesine imkan sağlıyor. ABD kaynaklı LNG ise daha çok Atlantik havzasındaki fiyat farklarından yararlanmak amacıyla kullanılıyor.
Çin’in LNG Fazlası Artabilir
Çin’in LNG ticaretindeki rolünün gelecek yıllarda daha da büyümesinde, mevcut kontratların yanı sıra yeni tedarik anlaşmalarının devreye girmesi etkili olacak. IEEFA, Çin’in toplam LNG kontrat hacminin 2028’de 114 milyon tona ulaşmasını bekliyor.
Raporda, farklı talep projeksiyonlarına göre Çin’in 2030’ların başında 11-48 milyon ton arasında LNG fazlasıyla karşı karşıya kalabileceği ifade ediliyor. Orta Doğu’daki çatışmanın ardından Çin’in LNG talep artışına yönelik beklentilerin aşağı çekilmesi durumunda bu fazlanın 47 milyon tonun üzerine çıkabileceği öngörülüyor.
Çin’in LNG ticaretindeki dönüşümü, büyük enerji şirketlerinin faaliyetlerine de yansıyor. China National Offshore Oil Corporation (CNOOC) ve PetroChina, 2025’te Çinli şirketlerin kiraladığı gemiler üzerinden gerçekleştirdiği LNG yeniden satışlarının toplam yüzde 64’ünü oluşturdu. Her iki şirket de LNG taşıyıcı filolarını büyütürken LNG yakıt ikmali faaliyetlerini genişletiyor.
Çin’in Hainan eyaletindeki Yangpu gümrüklü LNG terminalinin yeniden ihracat ve aktarma faaliyetlerinde kullanılması, ülkenin LNG altyapısının yalnızca iç tüketime hizmet etmediğini ortaya koyuyor. IEEFA, daha fazla LNG kontratının teslim edilmesiyle Çin’in en az 2030’ların başına kadar arz fazlası yaşamayı sürdürebileceğini belirtiyor.
Küresel LNG Arzında Büyük Artış Bekleniyor
Çin’in LNG fazlasını küresel piyasalara yönlendirmesi, dünya genelinde arz kapasitesinin hızlı büyümesinin beklendiği bir döneme denk geliyor. IEEFA raporuna göre 2026-2031 döneminde küresel piyasalara 274 milyon tondan fazla yeni LNG arzı girecek.
Bu gelişmeyle dünya genelindeki LNG ihracat kapasitesinin, 2025’teki 525 milyon ton seviyesine kıyasla altı yıl içinde yüzde 52 artması bekleniyor. Ancak arz artışının aynı ölçüde güçlü bir talep yükselişiyle karşılanacağının garantisi bulunmuyor.
Özellikle Japonya gibi olgun piyasalarda LNG talebinin gerilemesi ve Asya genelindeki talep artışına ilişkin beklentilerin sorgulanması, arz-talep dengesine yönelik belirsizlikleri artırıyor. Katar ve ABD’deki projelerde henüz alıcısı bulunmayan 90 milyon tonun üzerinde LNG kapasitesi bulunuyor.
Çin’in yanı sıra Japonya ve Tayland’ın da LNG ticaretindeki faaliyetlerini artırması bekleniyor. Raporda, artan arz ve sınırlı talep artışının LNG fiyatları üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturabileceği değerlendiriliyor.