Erzurum'un Çat ilçesinde arıcılık yapan Savaş Anıl, bölgenin yüksek rakımlı ve zengin bitki örtüsüne sahip yaylalarında organik bal üretimini sürdürüyor. Yaklaşık 2 bin 800 metreye ulaşan dağların bulunduğu ilçede, rakıma göre farklı bitki türlerinin çiçeklenmesi arıcılık açısından önemli bir avantaj sağlıyor.
Üretim yapılan alanlarda tarımsal ilaç kullanılmaması da Çat'ın arıcılık potansiyelini öne çıkarıyor. İlçeye bağlı Kurbanlı Mahallesi'nde baba mesleği olan arıcılığı 15 yıl sürdüren Anıl, ballarına yaptırdığı analizlerde elde edilen prolin değerlerinin ardından organik üretime yöneldi.
Anıl, ballarının analizlerinde prolin değerlerinin 1200 ile 1350 arasında çıktığını ve bunun yüksek bir değer olduğunu belirtti. Bu kaliteyi daha iyi değerlendirmek amacıyla organik arıcılığa geçmeye karar veren Anıl, il ve ilçe tarım ve orman müdürlüklerine başvurdu.
Kovan ve organik üretim desteklerinden yararlanan, verilen eğitimlerin ardından sertifikasını alan Anıl, 2021 yılında organik bal üretimine başladı. Üretici, bugün 300 kovana ulaşan arılarıyla mevsimsel çiçeklenmeyi takip ederek farklı illerde üretim yapıyor.
Arılar Çiçeklenmeyi Takip Ediyor
Anıl, kış döneminde Hatay'a götürdüğü arılarını ilkbaharda Elazığ'a, ardından Erzurum'un Çat ilçesine taşıyor. Farklı rakımlardaki çiçeklerden nektar toplayan arılar için yaklaşık 3,5 aylık bir yolculuk gerçekleştiren Anıl, çiçeklenme döneminin ardından bal hasadına başladı.
Üretim sürecini anlatan Anıl, AA muhabirine yaptığı açıklamada, organik bal üretiminde şeker ve kimyasal ilaç kullanılmadığını söyledi. Anıl, “Organik balda şeker ve kimyasal ilaç olayı kesinlikle olmaz. Biz bunlardan doğal yöntemlerle korunduk. Yani bu demek oluyor ki 200 yıl önceki arı nasıl çalışmışsa şimdi de aynı şekilde çalışıyor. Bunun verimini de aldık.” ifadelerini kullandı.
Arıcılıkta kullanılan ırkların da önem taşıdığını belirten Anıl, bölgeye adapte olan arılarla çalışılması gerektiğini dile getirdi. Anıl, bu konuda yaptıkları çalışmaları şöyle anlattı: “Arıcılar için ırklar da önemli. İlk olarak bölgeye adapte olan ırklarla çalışmamız lazımdı. İlk eksiğimiz buydu. Bunu tamamladık. Irkı elimizde tutmak için suni tohumlama da yaptık.”
Üretici, 2 bin 200 rakımdaki bölgede çiçeklerden yararlanabilecek ırkları koruduklarını ifade ederek, üretim sürecinde ekstra masraf oluşturacak uygulamalara başvurmadıklarını söyledi. Anıl, “Arı çiçekten ne aldıysa onu peteğe getiriyor, biz de bunu süzüyoruz. Doğal yöntemlerle alıp balımızı üretmiş oluyoruz.” dedi.
Çat'ın Bitki Çeşitliliği Balın Değerini Artırıyor
Hatay, Elazığ ve Erzurum'un Çat ilçesi arasında çiçeklenme dönemini izleyerek ilerlediklerini belirten Anıl, bu yöntemin temel amacının arıları şekerden uzak tutmak ve yalnızca doğadan beslenmelerini sağlamak olduğunu söyledi.
Anıl, “Çiçeği takip ettiğimiz bir göç yapıyoruz. Burada gayemiz şekeri arıdan uzak tutmak ve sadece doğayla beslemek. Haziranın ilk haftasında buraya gelerek buranın doğasından faydalanıyoruz. Yaklaşık 3,5 ay hiç el değmeden sadece rutin işlemlerle hasat dönemini bekliyoruz.” diye konuştu.
Arıların uzun bir yolculuğun ardından çiçeklerin bulunduğu bölgelere ulaştığını ifade eden Anıl, “Çiçek neredeyse arı orada oluyor.” dedi.
Çat ilçesindeki bitki çeşitliliğine de dikkat çeken Anıl, bölgede herhangi bir tarımsal ilaç faaliyetinin bulunmadığını belirtti. Dağlarda rakım yükseldikçe farklı çiçek türlerinin ortaya çıktığını anlatan Anıl, “Burası ender bulunan bir doğa. Hiçbir tarımsal ilaç faaliyeti yok. Arılarımız buradan faydalanıyor. Bir bitki bitiyor, diğeri geliyor. Dağların rakımları 2 bin 800'e kadar çıkabiliyor. Altta bir çiçek varsa yukarıda farklı çiçek oluyor. Bu da üretilen bala kat kat değer katıyor.” ifadelerini kullandı.