Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol, küresel enerji piyasalarında savaşın etkilerinin giderek daha görünür hale geldiğini belirterek, LPG fiyatlarının ABD/İsrail-İran Savaşı öncesine göre ortalama yüzde 60 arttığını söyledi. Birol, LPG arz güvenliğinin güçlendirilmesi amacıyla hükümetler ve sektör temsilcileriyle görüşmeler yürüttüklerini açıkladı.
Dünya Likit Gaz Birliği (WLGA) tarafından İstanbul Kongre Merkezi'nde düzenlenen Likit Gaz Haftası Programı'nda konuşan Birol, enerji alanındaki gelişmelerin dünyanın karşı karşıya olduğu enerji krizinden ayrı değerlendirilemeyeceğini ifade etti. Enerji krizinin yalnızca petrol ve doğal gaz piyasalarını değil, gübre ve diğer sektörleri de etkilediğini belirten Birol, ABD/İsrail-İran Savaşı'nın başlamasının ardından yaptığı, "Tarihin en büyük enerji güvenliği tehdidiyle karşı karşıyayız." değerlendirmesini hatırlattı.
Savaşın başlamasının üzerinden neredeyse 8 ay geçtiğini kaydeden Birol, bu süreçte yaşanan etkilerin her geçen gün daha net biçimde ortaya çıktığını söyledi. Petrol piyasalarında kamuoyunun çoğunlukla ham petrol fiyatlarına odaklandığını dile getiren Birol, tüketicilerin doğrudan ham petrol değil LPG, dizel ve benzin kullandığına dikkat çekti.
Dizel Piyasasında Ciddi Zorluklar
Birol, dizel fiyatlarının savaş öncesindeki seviyenin iki katına çıktığını belirtti. Dizelin ulaşım, elektrik üretimi, sanayi ve tarım için ekonominin kritik unsurlarından biri olduğunu vurgulayan Birol, Orta Doğu'daki gelişmelerin yanı sıra birçok Rus rafinerisinin hasar görmesinin dizel piyasalarında benzeri görülmemiş zorluklara yol açtığını söyledi.
Kış mevsimine girilirken dizel talebinin genellikle arttığını ve birçok rafinerinin bakım programına geçtiğini aktaran Birol, bu koşulların piyasa üzerindeki baskıyı artırabileceğini ifade etti. G7 ülkelerinin devlet başkanlarıyla gerçekleştirdiği görüşmelerin ana nedenlerinden birinin de dizel piyasalarındaki gelişmeler olduğunu belirten Birol, IEA'nın piyasaları istikrara kavuşturmak için çalışmalar yürüttüğünü kaydetti.
Birol, IEA'nın bu alanda bazı adımlar attığını ve çabaların sürdürüleceğini belirterek, gerekmesi halinde aynı doğrultuda ilave önlemler alınabileceğini bildirdi.
Lpg Ticareti Hürmüz Boğazı'ndan Geçiyor
LPG piyasalarının da enerji krizinden etkilendiğini dile getiren Birol, LPG ticaretinin üçte birinden fazlasının Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştirildiğini söyledi. Bu ticaretin ağırlıklı olarak Asya'ya yöneldiğini belirten Birol, LPG piyasalarında bir miktar sıkışıklık gözlemlediklerini ifade etti.
Birol, "Bugün itibarıyla dünya genelinde LPG fiyatları savaş öncesi seviyelere kıyasla ortalama yüzde 60 daha yüksek." dedi. Fiyatlardaki hareketliliğin haneleri doğrudan etkilediğine işaret eden Birol, LPG'nin yüzde 50'sinden biraz fazlasının evlerde yemek pişirme ve ısınma amacıyla kullanıldığını belirtti. LPG'nin kalan bölümünün ise petrokimya ve sanayi sektörlerinde değerlendirildiğini aktardı.
Mevcut enerji krizinin bu nedenle haneler üzerinde doğrudan etkisi bulunduğunu söyleyen Birol, enerji sektörüyle işbirliği içinde yeni bir program geliştirdiklerini açıkladı. IEA bünyesinde petrol stokları için geniş kapsamlı bir mekanizma bulunduğunu hatırlatan Birol, piyasalarda ciddi bir sorun veya aksaklık yaşandığında bu stokların piyasaya sürüldüğünü anlattı.
Birol, benzer bir yaklaşımın LPG için uygulanıp uygulanmayacağı konusunda da birçok hükümet ve sektör temsilcisiyle görüştüklerini belirterek, bir LPG güvenlik mekanizmasına ihtiyaç olup olmadığını değerlendirdiklerini söyledi.
Temiz pişirme güvenliği programına büyük destek verildiğini de ifade eden Birol, temiz pişirme için en kolay çözümün LPG olduğunu kaydetti.