Fransa'da öğretmen eksikliği ve eğitim koşullarına yönelik tepkilerle yaklaşık 10 gün önce başlayan lise protestoları büyüyerek ülke geneline yayıldı. Başkent Paris çevresindeki bazı liselerin girişlerinin öğrenciler tarafından bloke edilmesiyle başlayan eylemler, kısa sürede çok sayıda kente ve üniversite kampüslerine ulaştı.
Protestoların sürdüğü bugün en az 600 kişi gözaltına alındı. Eğitim Bakanlığı, öğle saatleri itibarıyla 564 lisenin eylemlerden veya yaşanan aksamalardan etkilendiğini açıkladı. Eğitim Bakanı Edouard Geffray ise güvenlik gerekçesiyle yaklaşık 400 lisenin kapalı tutulduğunu, birçok okulda eğitime uzaktan devam edildiğini bildirdi.
Öğrencilerin Talepleri
Lise öğrencileri; gelmeyen öğretmenlerin yerine yeni öğretmenlerin görevlendirilmesini, sınıflardaki öğrenci sayısının azaltılmasını, personel eksikliklerinin giderilmesini ve eğitime daha fazla kaynak ayrılmasını istiyor. Öğrenciler ayrıca bakımsız okul binalarına ve ağır ders programlarına tepki gösteriyor.
Hareket, kamu çalışanlarının 29 Eylül'de ülke genelinde düzenlediği protestolarla aynı döneme denk geldi. Öğretmenlerin de katıldığı gösterilerde kamu hizmetlerine ayrılan kaynaklar ve çalışma koşulları gündeme gelirken, aynı gün çok sayıda lisede öğrenciler eylem yaptı. Sonraki günlerde protestolar üniversitelere de yayıldı.
Bazı Kentlerde Şiddet Olayları Yaşandı
Strasbourg'da polis göz yaşartıcı gaz kullanırken, Marsilya'da güvenlik güçlerine havai fişek atıldı. Bazı kentlerde bisikletler ve çöp konteynerleri ateşe verildi. İle-de-France Bölge Yönetimi, bugün bölgede 55 lisede şiddet, çatışma veya hasar kaydedildiğini açıkladı. Eylemlerin başlamasından bu yana yaklaşık 50 okulun giriş ya da güvenlik bölümünün tamamen veya kısmen zarar gördüğü, maddi hasarın yaklaşık 1 milyon euroya ulaştığı bildirildi.
Meaux kentindeki Henri-Moissan Lisesi ile Paris'teki Roger-Verlomme, Gaston-Bachelard ve Léonard-de-Vinci liselerinde yangın çıktı. Gaston-Bachelard Meslek Lisesi'nin girişinde, ateşe verilen bisiklet ve çöp konteynerlerindeki alevler nedeniyle hasar oluştu. Rennes'de de çöp konteynerleri yakıldı.
Dün düzenlenen protestolarda çıkan şiddet olaylarında ülke genelinde 949 kişi gözaltına alınmış, 305 polis, jandarma ve itfaiyeci yaralanmıştı.
Hükümetten Görüşme Ve Güvenlik Mesajı
Bakan Geffray, öğrencilerin başlangıçtaki taleplerini “meşru” olarak nitelendirirken, şiddet olaylarının bu taleplerden ayrılması gerektiğini söyledi. Geffray, bazı okul müdürlerinin saldırganların kendi öğrencileri olmadığını aktardığını belirtti ve velilere çocuklarını sokaktaki eylemlerden uzak tutma çağrısı yaptı. Bakan, “Sokakta çocuklar tehlikede” ifadesini kullandı.
Geffray bugün öğrenci örgütleri, veli dernekleri ve eğitim sendikalarının temsilcileriyle görüştü. “Gençlerimizin dinlendiklerini hissetmeye ihtiyaçları var” diyen Bakan, görüşmelerin somut sonuçlara dönüşmesini istediğini belirtti.
Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron da 30 Eylül'de yaptığı açıklamada gençlerin kaygılarını ve öfkesini anladığını söyledi. Macron, meşru tartışmaların şiddeti haklı göstermeyeceğini vurgularken, polis müdahalelerinde kuralların ihlal edilmesi halinde soruşturma yürütülmesi gerektiğini ifade etti. Başbakan Sebastien Lecornu'nun ardından bakanlıklar arası kriz toplantısı düzenlendi ve bazı liselerin çevresindeki güvenlik önlemleri artırıldı.
Polis Müdahalelerine Soruşturma
Fransa Ulusal Polisi Genel Müfettişliği (IGPN), farklı kentlerdeki polis müdahaleleriyle ilgili üç soruşturma başlattı. Uluslararası Af Örgütü, güvenlik güçlerine güç kullanımında ölçülü davranma çağrısı yaparken, gösterilerdeki şiddet olaylarını da kınadı.
Protestolar Fransa'nın denizaşırı bölgelerinden La Réunion'a da ulaştı. Öğrenciler burada öğretmen ve personel eksikliği ile eğitim koşullarını protesto ederek bazı liselerin girişlerini bloke etti.
Üniversiteler Ve Belçika'daki Eylemler
Paris, Lyon, Lille, Aix-Marseille, Rouen, Brest, Poitiers, Reims ve Dijon'un da aralarında bulunduğu kentlerde üniversite öğrencileri de eylemlere katıldı. Yoksulluk, yükseköğretime ayrılan kaynakların yetersizliği ve eğitim şartlarının iyileştirilmesi öne çıkan talepler arasında yer aldı.
Komşu Belçika'nın Liege kentinde de lise öğrencileri okullarını bloke etti. Daha küçük sınıflar, yeterli öğretmen, eğitime daha fazla kaynak ayrılması ve öğrencilerle velilerin karar süreçlerinde daha fazla dinlenmesini isteyen eylemciler nedeniyle altı kişi gözaltına alındı. Liege'deki çok sayıda lise güvenlik gerekçesiyle kapalı tutuldu.
Fransa'da öğrenci örgütleri, 6 Ekim Salı günü lise ve üniversitelerde yeni eylemler yapılması çağrısında bulundu. SNES-FSU'nun bazı bölgesel teşkilatları da eğitim çalışanlarını aynı gün greve çıkarak öğrencileri desteklemeye davet etti.