Çinli araştırmacılar, Ay’ın uzak yüzeyinden alınan toprak örneklerinin neden beklenmedik şekilde yapışkan olduğunu çözdü. Chang’e 6 görevi kapsamında elde edilen veriler, bu bölgede bulunan toprağın, Ay’ın yakın yüzeyinden getirilen örneklere göre daha yoğun, viskoz ve topaklanmaya yatkın bir yapıya sahip olduğunu ortaya koydu. Bu keşif, Ay’da planlanan üs inşaları ve yüzey çalışmalarının geleceği açısından önemli bilgiler sunuyor.

Nature Astronomy dergisinde yayımlanan çalışmaya göre, Ay’ın Güney Kutbu–Aitken Havzası’ndan toplanan örneklerin, Dünya’daki nemli bahçe toprağına benzer şekilde davranması dikkat çekti. Çin Bilimler Akademisi’nden araştırmacılar, toprağın bu olağan dışı yapışkanlığını, son derece küçük boyuttaki tanelerin düzensiz ve sivri şekilleriyle açıklıyor. İncelenen parçacıkların yalnızca 48,4 mikron çapında olduğu, ancak keskin kenarları nedeniyle sürtünmenin arttığı belirtildi.

Mikroskobik Kuvvetler Toprağın Yapısını Etkiliyor

Araştırmayı yürüten ekip, CT taramalarıyla analiz ettiği 290 binden fazla parçacığın alışılmışın dışında bir yapıya sahip olduğunu belirledi. Parçacıkların düzensiz şekli ve pürüzlü yüzeyleri, elektrostatik çekim ve Van der Waals kuvvetlerinin etkisiyle birbirlerine daha kolay yapışmasına neden oluyor. Bilim insanlarına göre bu durum, Ay’ın uzak tarafındaki toprağın daha fazla uzay aşınmasına maruz kalması ve kırılgan feldispat minerallerinin bu bölgede yoğun bulunmasından kaynaklanıyor.

Bu özelliklerin, Ay yüzeyinde yapılacak yapılar için kullanılacak yerel malzemelerin davranışlarını anlamada kritik rol oynayacağı düşünülüyor. Çinli araştırmacılar, bu yapışkanlık özelliğinin avantaj mı yoksa engel mi olacağını belirlemek için yeni testler planlıyor.

Çin’in 2030’a kadar Ay’a astronot gönderme ve 2035’e kadar Uluslararası Ay Araştırma İstasyonu’nu kurma hedefi doğrultusunda bu bulgular büyük önem taşıyor. Yapışkan yapının inşaatta kullanım potansiyeli hâlâ araştırma aşamasında olsa da, elde edilen veriler Ay toprağının mühendislik çalışmaları için detaylı bir şekilde değerlendirilmesi gerektiğini gösteriyor. Ay yüzeyine yapılacak yapılar için yerel kaynakların kullanımına yönelik hazırlıklar, bu tarz bulgularla daha sağlam temellere oturacak.