Teknolojinin günlük yaşamın vazgeçilmez bir parçası haline gelmesiyle birlikte çocukların ekranla tanışma yaşı da giderek düşüyor. Telefon, tablet ve televizyon gibi dijital cihazlar çocukların hayatında daha fazla yer almaya başlarken aileler için en çok merak edilen konulardan biri de ekran kullanımının ne kadar olması gerektiği oluyor. Uzmanlar, ekranın tamamen yasaklanması gereken bir araç olmadığını ancak mutlaka yaşa göre sınırlandırılması gerektiğini belirtiyor. Özellikle erken çocukluk döneminde ekran kullanımının dikkatle kontrol edilmesi gerektiği vurgulanıyor. Uzmanlara göre çocukların sağlıklı gelişimi için ekran süresinin sınırlı tutulması ve ebeveyn gözetiminde olması büyük önem taşıyor. Bu süreçte hem süre hem de izlenen içeriklerin niteliği çocukların gelişimi açısından önemli bir rol oynuyor.
İlk İki Yılda Ekran Önerilmiyor
Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Mustafa Burak Seven, yaşamın ilk iki yılının beyin gelişimi açısından kritik bir dönem olduğunu belirtti. Seven, bu dönemde ekran kullanımının önerilmediğini ifade etti.
Uzmanlara göre bebekler bu dönemde çevrelerini dokunarak, göz teması kurarak ve ses tonlarını algılayarak öğreniyor. Bu nedenle ekranın sunduğu görüntü ve seslerin bu gelişim sürecinin yerini tutamayacağı belirtiliyor. Ayrıca doğrudan izlenmese bile arka planda açık olan televizyonun bile çocuklar için bir uyaran oluşturabileceği ve gelişimi olumsuz etkileyebileceği ifade ediliyor.
Yaşa Göre Günlük Ekran Süresi
Uzmanlar, iki yaşından sonra ekran kullanımının tamamen yasaklanması yerine kontrollü şekilde sınırlandırılması gerektiğini belirtiyor. Buna göre önerilen ekran süreleri şu şekilde sıralanıyor:
24-36 ay arası çocuklarda ekran kullanımı ebeveyn eşliğinde olmalı ve günlük süre 10-15 dakikayı geçmemeli.
3-5 yaş arası çocuklarda günlük toplam ekran süresinin 1 saatle sınırlandırılması öneriliyor. Bu dönemde ekran kullanımının belirli saatlerde olması ve düzenli bir plan oluşturulması önemli görülüyor.
Uzmanlar ayrıca iki önemli kurala dikkat çekiyor. Buna göre çocukların uyku saatinden en az bir saat önce ekran kullanmaması ve yemek sırasında ekranla temas etmemesi öneriliyor.
Çocukların telefonla uyumasının uyku düzenini olumsuz etkileyebileceği belirtilirken, ekran kullanımının ortak alanlarda yapılmasının daha sağlıklı olduğu ifade ediliyor. Uzmanlar, ekranın ödül veya ceza aracı olarak kullanılmaması gerektiğini ve çocukların en çok ihtiyaç duyduğu şeyin oyun oynamak, hareket etmek ve gerçek iletişim kurmak olduğunu vurguluyor.
