Türkiye’de Ulusal Aşı Programı kapsamına alınan 9’lu HPV aşısı, insan papilloma virüsüne (HPV) bağlı kanserlere karşı güçlü bir koruma sunuyor. Uzmanlara göre bu aşı, hem kadınları hem de erkekleri etkileyen 15 yüksek riskli HPV tipinin %90’ından sorumlu 7 tipe ve siğillere yol açan 2 tipe karşı tam koruma sağlıyor.
Servikal Patolojiler ve Kolposkopi Derneği Başkanı Prof. Dr. Mehmet Faruk Köse, aşının önemine dikkat çekerek, HPV'nin sadece cinsel yolla bulaştığını ve havuz, deniz, hamam gibi ortamlardan geçmediğini vurguladı. Köse, “HPV bulaştıktan hemen sonra sorun yaratmaz. Kanser öncesi belirtiler en erken 1,5 yıl, en geç 15 yıl sonra ortaya çıkabilir. Kanserin oluşması ise 20 yılı bulabilir,” dedi.
Kadınlarda en çok rahim ağzı kanserine yol açan HPV, erkeklerde ise başta baş-boyun kanserleri olmak üzere makat ve penis kanserleriyle ilişkilendiriliyor. Köse, “HPV bulaşan her 100 kadından yalnızca biri kansere ilerliyor, bu da genellikle tarama ve tedavi yapılmadığında gerçekleşiyor,” diyerek erken teşhis ve korunmanın önemini hatırlattı.
Prof. Dr. Köse, HPV’nin yaygın olduğunu ve çoğu kişinin farkında bile olmadan bu virüsü taşıdığını belirtti. “Taşıyıcıların %98’i erkekler. Bu nedenle yalnızca kadınların değil, erkeklerin de aşılanması şart,” dedi.
Aşıların tedavi edici değil, koruyucu olduğunu vurgulayan Köse, “Kanser tanısı konulmuş kişilerde aşının bir etkisi yoktur. Aşıyı uygulamak için en doğru zaman, virüs bulaşmadan öncedir,” şeklinde konuştu.
Dünyada üç çeşit HPV aşısı bulunuyor: 2’li, 4’lü ve 9’lu. Türkiye’de uygulanmaya hazırlanan 9’lu aşı, kansere yol açan en tehlikeli 7 HPV tipi ile siğillere neden olan 2 tipe karşı tam koruma sağlıyor. Köse’ye göre bu aşı, HPV ile mücadelede en geniş kapsamlı ve etkili çözümlerden biri.
Aşı uygulanan bölgede hafif kızarıklık, hafif ateş ve baş dönmesi gibi geçici etkiler görülebileceğini belirten Köse, ciddi yan etkilerin oldukça nadir olduğunu söyledi. “Alerjisi olanlar dışında herkes bu aşıyı güvenle olabilir. Aşı sonrası 15 dakika dinlenmek genellikle yeterlidir,” dedi.
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), 2030 yılına kadar uygulamaya koymayı planladığı 90-70-90 hedefleriyle, 2120’ye kadar rahim ağzı kanserinin dünya genelinden silinmesini amaçlıyor. Bu hedef doğrultusunda aşılama en kritik adım olarak görülüyor.
Türkiye, çocukluk çağı aşılamasında %98 ile dünyanın en başarılı ülkelerinden biri. Köse, HPV aşısına karşı olan yaklaşımların bilimsel temelden yoksun olduğunu ifade ederek, “Aşı karşıtlığının, halk sağlığı açısından ciddi riskler doğurduğunu unutmamalıyız,” uyarısında bulundu.
