İsveç'te çocuk sağlığı uzmanları, ebeveynlerin kullandığı hormon içerikli jel ve spreylerin, cilt teması yoluyla çocuklara geçebileceği konusunda ciddi uyarılarda bulundu. Son yıllarda kayda geçen vakalar arasında, testosteron jeli kullanan babasının göğsüne yatırılan 10 aylık bir kız bebeğin, penis benzeri bir klitoris gelişimi yaşadığı bildirildi.

Göteborg’daki Sahlgrenska Üniversitesi Hastanesi, bu durumun tekil olmadığını ve en az bir düzine çocuğun benzer şekilde hormonlara kazara maruz kaldığını açıkladı. Uzmanlara göre, östrojen ya da testosteron içeren topikal ilaçlar, ebeveynin cildine uygulandıktan sonra bebeklerin hassas cildiyle temas ettiğinde, erken ergenlik belirtileri ve cinsel gelişim bozukluklarına yol açabiliyor.

Örnek vakalardan biri de, östrojen tedavisi gören annesiyle aynı evi paylaşan 10 yaşındaki bir erkek çocukta göğüs büyümesi gelişmesi oldu. Uzmanlar, bu ilaçların kas içi enjeksiyon, flaster veya vajinal tablet gibi temassız formlarının tercih edilmesi gerektiğini vurguluyor.

Artan vaka sayısına rağmen farkındalık düşük

Sahlgrenska Üniversitesi Pediatri Bölüm Başkanı Dr. Jovanna Dahlgren, özellikle bebeklerin cildinin yüksek emiciliğe sahip olduğunu ve küçük dozların bile ciddi etkilere yol açabileceğini belirtti. Dr. Dahlgren, ebeveynlerin hormon ilaçlarını çocuklarla temas etmeyecek bölgelerde uygulamaları ve bu ürünleri çocukların ulaşamayacağı yerlerde muhafaza etmeleri gerektiğini söyledi.

İsveç'te 2019'dan bu yana resmi olarak bildirilen 12 vaka bulunuyor. Ancak Dahlgren, gerçek sayının çok daha fazla olduğunu, çünkü kendi hastanelerinde kayıtlı vakaların bu raporlara dahil edilmediğini belirtti. İsveç yetkilileri, hormon ilaçlarına ilişkin uyarı etiketlerinin güncellenmesi için üretici firmalarla iletişime geçti.

Sorun sadece İsveç’le sınırlı değil

2024’te Galler'de de benzer vakalar kaydedildi. Araştırmalarda, erken göğüs gelişimi, ruh hali değişiklikleri ve ergenliğe geçiş belirtileri gözlemlendi. Araştırmacılar ayrıca, ebeveynlerin istemeden neden oldukları bu maruziyetin, hem fiziksel hem de psikolojik etkiler doğurduğunu belirtiyor.

İsveç'te klitoris büyümesi gözlemlenen kız çocuğunun durumu, hormon maruziyeti kesildikten sonra tamamen düzeldi. Ancak, uzun süreli maruziyet yaşayan bazı çocukların yetişkinliğe kadar izlenmesi gerektiği ifade ediliyor. Örneğin, annesinin hormon ilacına maruz kalan bir çocuğun meme küçültme ameliyatı beklediği bildirildi.

Dr. Dahlgren, testosteronun uzun süreli kullanımının yetişkinlerde kalp krizi, felç ve kanser riskini artırabileceğini; çocuklarda ise bu etkilerin ömür boyu sürebileceğini belirtti.