Küresel Hastalık Yükü Kanser Çalışması’nın son verileri, dünya genelinde kanser vakalarının hızla arttığını ve gerekli önlemler alınmadığı takdirde 2050 yılına kadar kanserden kaynaklanan ölümlerin iki katına çıkabileceğini ortaya koydu. 1990 ile 2023 yılları arasındaki veriler ışığında oluşturulan projeksiyonlara göre, sadece 2023 yılında dünya genelinde 18,5 milyon yeni kanser vakası tespit edildi ve 10,4 milyon kişi hayatını kaybetti. Bu sayı, tüm ölümlerin altıda birinin kanser nedeniyle gerçekleştiğini gösteriyor.
Çalışma, kanserin artık yalnızca yüksek gelirli ülkelerin değil, düşük ve orta gelirli ülkelerin de giderek artan bir sorunu haline geldiğini ortaya koyuyor. 2023’te yaşanan kanser ölümlerinin üçte ikisi bu ülkelerde görüldü. Ayrıca ölümlerin yüzde 41,7’si, tütün kullanımı, alkol tüketimi, sağlıksız beslenme, yüksek vücut kitle indeksi ve hava kirliliği gibi önlenebilir risk faktörlerine bağlı olarak gerçekleşti.
2050 Yılına Kadar Yeni Vaka Sayısı 30 Milyonu Aşabilir
Bilim insanlarının hazırladığı senaryoya göre, 2050 yılında her yıl yaklaşık 30,5 milyon yeni kanser vakası görülebilirken, yıllık ölüm sayısı 18,6 milyona ulaşabilir. Bu artışta nüfusun yaşlanması, kentleşme, çevresel faktörler ve yaşam tarzı değişimleri başlıca nedenler arasında gösteriliyor. Araştırmacılar, bu tehlikeli artışın durdurulabilmesi için önleyici sağlık politikalarının tüm dünyada öncelik haline getirilmesi gerektiğine dikkat çekiyor.
Gençlerde Kanser Artışı ve Erken Teşhisin Önemi
Araştırmada ayrıca, geçmişte ileri yaş grubunda sık görülen bazı kanser türlerinin artık genç yaşlarda da daha fazla ortaya çıktığı belirtildi. Bu durumun eğitim, iş hayatı ve ekonomik güvenlik üzerinde uzun vadeli etkiler yaratabileceği vurgulandı. Uzmanlar, meme, rahim ağzı ve kalın bağırsak kanseri gibi türlerde erken teşhis için tarama programlarının yaygınlaştırılmasının hayati olduğunu belirtti.
Ayrıca, onkoloji alanında uzman sağlık personelinin yetiştirilmesi, laboratuvar kapasitesinin artırılması ve uygun fiyatlı tedaviye erişimin sağlanması da sağlık sistemlerinin öncelikleri arasında yer almalı. Etkili kanser veri sistemleri kurulmadan planlama ve ilerleme takibinin mümkün olmadığına da dikkat çekildi.
