Bazı kokular sinek kovucu etkisi yaparken, bazı yiyecekler sinekleri insanlara çekiyor
Yaz mevsiminin gelmesiyle birlikte sivrisinekler de günlük hayatın rahatsız edici bir parçası haline geliyor. Özellikle akşam saatlerinde açık havada zaman geçirmek isteyenler, sık sık bu küçük ama etkili canlıların saldırısına uğruyor. Ancak dikkat çeken bir gerçek var: Bazı insanlar sivrisinekler tarafından neredeyse hiç ısırılmazken, bazıları adeta hedef haline geliyor. Bilim insanları bu farklılığın nedenlerini araştırıyor.
Sivrisinekler, hedeflerini belirlemek için öncelikle insanların solunum yoluyla yaydığı karbondioksiti algılıyor. Yaklaştıklarında ise cildin yaydığı koku profili, onları etkileyen en önemli unsur oluyor. Sivrisineklerin özellikle karboksilik asitler içeren ter kokularına ilgi gösterdiği biliniyor. Bu asitler, vücudun sebum tabakası ve cilt mikropları tarafından üretiliyor.
Ayrıca asetoin gibi maddeler de bu canlıları insanlara çeken bir diğer unsur. Uzmanlara göre kişilerin cilt kimyasalları sivrisinek çekiciliğinde belirleyici rol oynarken, yediğimiz yiyecekler, kullandığımız sabunlar, alkol tüketimi gibi dış etkenler de etkili olabiliyor.
Baharatlı ve tuzlu gıdalar, vücut ısısını ve karbondioksit salınımını artırarak sivrisineklerin ilgisini artırıyor. Alkol tüketimi de benzer şekilde vücut sıcaklığını yükselttiğinden, ısırılma olasılığını artırıyor.
İlginç bir başka bulgu ise sabun ve kişisel bakım ürünlerinin sivrisinek davranışları üzerindeki etkisi. Yapılan deneylerde bazı sabunların sinekleri uzaklaştırırken, bazılarının kişiyi daha çekici hale getirdiği görüldü. Özellikle hindistan cevizi kokulu ürünler, sinekleri uzak tutmada etkili olabilir.
Sivrisineklerin insanları tespit etmekte kullandığı duyu sistemleri oldukça gelişmiş. Koku, ısı, görme, hatta nem algılama yetileri sayesinde hedeflerine kolayca ulaşabiliyorlar. Bu da onları sadece rahatsız edici değil, aynı zamanda taşıdıkları Zika, dang humması, Batı Nil virüsü gibi hastalıklar nedeniyle tehlikeli hale getiriyor.
Geleneksel sinek kovucular arasında DEET içeren ürünler hâlâ en etkili çözümlerden biri olarak kabul ediliyor. Ancak doğal alternatif arayanlar için limon okaliptüs yağı ve hindistan cevizi içerikli sabunlar gibi çözümler de kullanılabilir.
