Türkiye Yeşilay Cemiyeti’nin hazırladığı “Türkiye Tütün Raporu 2025”, tütün kullanımının toplum üzerindeki etkilerini çarpıcı verilerle gözler önüne serdi. Raporda yer alan verilere göre, Yeşilay Danışmanlık Merkezi’ne (YEDAM) başvuran kişilerin sigaraya başlama yaş ortalaması 16,91 olarak belirlendi. Başvuranların yüzde 62,9’unun sigaraya henüz 18 yaşına gelmeden başladığı kaydedildi. Özellikle erkeklerde bu oran yüzde 68,6 gibi dikkat çekici bir düzeye ulaşıyor.
Yeşilay Genel Başkanı Doç. Dr. Mehmet Dinç, Sepetçiler Kasrı’ndaki tanıtım toplantısında yaptığı açıklamada, tütün kullanımının artık genç yaş gruplarında da yaygınlaştığını belirterek bu durumun sadece bireysel değil, toplumsal bir sorun haline geldiğine dikkat çekti. Bağımlılığın bir irade değil, sağlık sorunu olduğuna değinen Dinç, toplumsal farkındalığın artırılmasının öncelikli hedefleri arasında yer aldığını ifade etti.
Elektronik Sigaralar Gençler İçin Yeni Bir Risk Oluşturuyor
Yeni nesil tütün ürünlerinin de gençler için tehdit oluşturduğunu belirten Dinç, özellikle aromalı elektronik sigaraların agresif tanıtım stratejileriyle çocuklar ve gençleri hedef aldığına dikkat çekti. Bu ürünlerin, geleneksel sigaralardan daha az zararlı olduğu yönündeki algıların yanlış olduğunu belirten Dinç, aksine bu cihazların diğer tütün ürünlerine geçişi kolaylaştırdığını söyledi.
Elektronik sigaraların dijital platformlarda reklamlarla görünür hale getirilmesinin de gençler üzerindeki etkisini artırdığına işaret eden Dinç, erken yaş gruplarına yönelik önleme programlarının yaygınlaştırılması gerektiğini vurguladı. Ayrıca okullara yakın bölgelerde tütün ürünlerinin satışının sınırlandırılması, vitrinlerde görünürlüğünün yasaklanması ve dumansız hava sahalarının genişletilmesi önerileri de raporda yer aldı.
Bağımlılık Tedavisinde Psikososyal Destek Etkili Oluyor
Yeşilay Genel Başkan Yardımcısı Prof. Dr. Muhammed Tayyib Kadak, YEDAM tarafından sunulan ücretsiz psikolojik destek hizmetlerinin önemine değindi. Kadak, bağımlılığın bir beyin hastalığı olduğunu ve profesyonel destekle sürdürülebilir sonuçlar alınabileceğini ifade etti. Raporda, başvuranların sadece yüzde 7’sinin sigara kullanımını ciddi bir sorun olarak gördüğünün altı çizilirken, bu oranın toplumda sigaranın ne kadar sıradanlaştığını gösterdiği vurgulandı.
Rapora göre, tütün bağımlılığı nedeniyle YEDAM'a başvuran bireylerin yüzde 24,7’si 40-50 yaş aralığında bulunuyor. Tedaviye başvuranların çoğunluğunu erkekler oluştururken, yüksek öğrenim düzeyine sahip bireylerde sigarayı bırakma oranlarının daha yüksek olduğu kaydedildi. Ortalama kullanım süresi 23 yıl olarak hesaplanan bireylerin günlük sigara tüketimi ise ortalama 22 adet olarak belirlendi.
Raporda, psikososyal destek ve ilaç tedavisinin birlikte uygulandığında sigarayı bırakma oranlarının arttığına dikkat çekildi. YEDAM ile yapılan ilk takip görüşmesinde sigarayı bırakmayı sürdürenlerin oranı yüzde 64,5 iken, bu oran 12 aylık takip sonunda yüzde 84,8’e ulaştı. Bu sonuç, destek programlarının sigarayı bırakma sürecinde ne denli etkili olduğunu ortaya koyuyor.
